به گزارش خبرنگار حوزه علمیه خراسان ، حجت‌الاسلام والمسلمین زنجانی طبسی، روز ۲۶ مهرماه، در جمع طلاب و اساتید این مدرسه، با اشاره به جایگاه اخلاق و خودسازی در زندگی طلبگی، اظهار کرد: طلبه پیش از ورود به عرصه تبلیغ و حضور مؤثر در جامعه، باید به اصلاح درون، پاکسازی نیت و پرورش صفات نیک اخلاقی در وجود خود توجه ویژه داشته باشد.
وی با بیان اینکه رفتار و کردار طلاب همواره مورد توجه مردم قرار دارد، افزود: طلبه‌ای که در آینده مسئولیت هدایت و راهنمایی جامعه را بر عهده می‌گیرد، باید از دوران تحصیل برای اصلاح رفتار و تقویت فضائل اخلاقی خود تلاش کند تا بتواند با عمل به آموزه‌های دینی، الگویی شایسته برای دیگران باشد.
امام جمعه طبس با استفاده از مثال‌هایی از آماده‌سازی خودرو برای عرضه در نمایشگاه و هرس درختان برای ثمردهی، ضرورت توجه هم‌زمان به اصلاح درون و پرورش فضائل اخلاقی را تبیین کرد و گفت: همان‌گونه که باغبان برای به ثمر رسیدن درخت، علاوه بر فراهم کردن آب، نور و خاک مناسب، علف‌های هرز و شاخه‌های اضافی را نیز هرس می‌کند، انسان نیز در مسیر رشد معنوی باید ضمن تقویت استعدادهای خود، رذائل اخلاقی را به‌تدریج از وجود خویش دور سازد.
حجت‌الاسلام والمسلمین زنجانی طبسی با تأکید بر اینکه اصلاح اخلاقی نیازمند صبر، ممارست و تمرین مستمر است، تصریح کرد: نباید انتظار داشت که صفات ناپسند در مدت کوتاهی از وجود انسان ریشه‌کن شوند؛ بلکه این مسیر به تلاش پیوسته و تکرار رفتارهای صحیح نیاز دارد تا فضائل اخلاقی به‌تدریج در وجود انسان نهادینه شوند.
وی با اشاره به نقش دوران جوانی در خودسازی، این دوره را فرصتی ارزشمند برای تقویت اراده و رشد معنوی دانست و با یادآوری این بیت که «در جوانی پاک بودن شیوه پیغمبری است»، طلاب را به بهره‌گیری از فرصت جوانی برای تهذیب نفس و حرکت در مسیر کمال دعوت کرد.
تبیین موانع و آفات تزکیه نفس از منظر قرآن کریم
امام جمعه طبس در ادامه، همراهی با شیطان، همنشینی با دوستان و اطرافیان نامناسب و پیروی از هوا و هوس را از موانع مهم تزکیه نفس برشمرد و با اشاره به برخی آیات قرآن کریم، بر ضرورت مراقبت از رفتار و پرهیز از زمینه‌های انحراف اخلاقی تأکید کرد.
وی همچنین کنترل نگاه، رعایت عفاف و پرهیز از خودستایی را از جمله موارد ضروری در مسیر تهذیب نفس دانست و خاطرنشان کرد: خودسازی باید با اعتدال و استمرار همراه باشد و افراط در برنامه‌های عبادی و ریاضت‌های فردی، بدون توجه به ظرفیت و توان انسان، نمی‌تواند جایگزین اصلاح تدریجی و پایدار اخلاقی شود.
شناخت مراتب نفس و ضرورت مراقبت اخلاقی
حجت‌الاسلام والمسلمین زنجانی طبسی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به ابعاد مختلف وجود انسان و مراتب نفس، به تبیین مفاهیمی همچون نفس امّاره، نفس لوّامه، نفس مسوّله، نفس ملهمه، نفس مطمئنه و نفس مرضیه پرداخت و بر ضرورت شناخت گرایش‌های درونی و مراقبت از تصمیم‌ها و رفتارهای روزمره تأکید کرد.
وی نفس امّاره را از عوامل مهم سوق دادن انسان به سوی گناه دانست و نفس لوّامه را یادآور نقش سرزنش درونی در بازداشتن انسان از خطاها معرفی کرد. همچنین با اشاره به نفس مسوّله، نسبت به توجیه‌تراشی برای رفتارهای نادرست و زیبا جلوه دادن اعمال ناپسند هشدار داد.
امام جمعه طبس با تأکید بر لزوم هوشیاری در برابر توجیه‌های نادرست، به‌ویژه در استفاده از فضای مجازی، خاطرنشان کرد: طلبه باید نسبت به زمینه‌هایی که ممکن است او را در معرض لغزش قرار دهد، شناخت و مراقبت کافی داشته باشد و از ورود به عرصه‌هایی که توان مدیریت و کنترل آن‌ها را ندارد، پرهیز کند.
وی در تبیین جایگاه رضایت الهی و نقش ترک گناه در رشد معنوی، با اشاره به مفهوم نفس مرضیه و نمونه‌هایی از سیره عالمان دینی، بر ضرورت رعایت دقیق حدود الهی، پرهیز از معصیت و توجه به حقوق دیگران تأکید کرد و ترک نافرمانی خداوند را از زمینه‌های مهم برخورداری از عنایت الهی دانست.
حجت‌الاسلام والمسلمین زنجانی طبسی در پایان، با ابراز امیدواری نسبت به توفیق همگان در مسیر تهذیب نفس و آراستگی به اخلاق نیکو، بر ضرورت آغاز خودسازی از دوران طلبگی تأکید کرد.
گفتنی است این نشست در ادامه سلسله جلسات اخلاق طلاب مدرسه علمیه امام صادق(ع) طبس برگزار شد و موضوعاتی همچون وظایف اخلاقی طلبه نسبت به خود، خانواده، استاد، مدرسه و جامعه در چارچوب این برنامه مورد توجه قرار دارد.