محمدعلی وطن‌دوست، معاون آموزشی و پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های خراسان رضوی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، با اشاره به شرایط کنونی جامعه، اظهار داشت: جامعه به‌ویژه در شرایط جنگی با مجموعه‌ای از شبهات و چالش‌های فکری و اعتقادی در عرصه‌های مختلف مواجه است که این مسائل در حوزه‌هایی همچون سیاست و علوم سیاسی، دین‌شناسی، مسائل اعتقادی و همچنین موضوعات اجتماعی و اجرایی مانند عفاف و حجاب خود را نشان می‌دهد.
وی با بیان اینکه حوزویان و دانشگاهیان به‌عنوان نخبگانی که در عرصه نظریه‌پردازی و مباحث علمی فعالیت دارند، در برابر این مسائل مسئولیت دارند، افزود: نخستین وظیفه آنان، پاسخ‌گویی علمی به چالش‌های فکری و اعتقادی و شبهات موجود است، اما مسئولیت آنان به عرصه نظر محدود نمی‌شود و در مقام عمل نیز باید برای تحقق آنچه مبانی علمی و دینی اقتضا می‌کند، تلاش کنند.
وطن‌دوست تصریح کرد: نخبگان حوزوی و دانشگاهی باید مبانی علمی و دینی را برای مسئولان مربوطه تبیین و اجرای صحیح آن را مطالبه کنند و نسبت به عملکرد دستگاه‌های مسئول در این زمینه مطالبه‌گر باشند.
وی با اشاره به موضوع عفاف و حجاب ادامه داد: در این زمینه از نظر قانون‌گذاری خلأ جدی وجود ندارد، اما چنانچه در مرحله اجرا با مشکل مواجه شویم یا برخی مسئولان و دستگاه‌ها به وظایف خود عمل نکنند، انتظار جامعه از نخبگان حوزوی و دانشگاهی این است که موضوع را پیگیری و مطالبه کنند.
معاون آموزشی و پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های خراسان رضوی، رسالت نخبگان را در دو عرصه نظری و عملی قابل تعریف دانست و گفت: در عرصه نظر، نظریه‌پردازی و پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و چالش‌های فکری جوانان ضروری است و در عرصه عمل نیز باید از ظرفیت مطالبه‌گری، صدور بیانیه و در صورت برخورداری از مسئولیت اجرایی، اقدام عملی برای رفع چالش‌ها استفاده شود.
وطن‌دوست خاطرنشان کرد: باید تلاش شود کشور هم در عرصه نظریه‌پردازی و قانون‌گذاری با خلأ مواجه نباشد و هم در مقام اجرا بتواند مبانی و قوانین موجود را به‌درستی عملیاتی کند.
الگوهای واقعی؛ مؤثرترین مسیر برای انتقال مفاهیم تربیتی به جوانان
وی با اشاره به جنگ‌های اخیر و شهادت تعدادی از دانشمندان جوان کشور که بسیاری از آنان محصول نظام علمی و دانشگاهی بودند، درباره چگونگی انتقال پیام رهبر شهید به دانشجویان به‌ویژه ورودی‌های جدید دانشگاه اظهار داشت: یکی از توصیه‌های مهم رهبر شهید به دانش‌آموزان، دانشجویان و حتی طلاب در سه کلیدواژه «تهذیب، تحصیل و ورزش» خلاصه شده است.
معاون آموزشی و پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های خراسان رضوی، تحصیل را ناظر به تقویت بنیه علمی دانست و افزود: دانشجو یا طلبه پس از ورود به دانشگاه یا حوزه باید تقویت بنیه علمی را در اولویت قرار دهد و نباید صرفاً به کتاب‌های موجود در دانشگاه یا واحدهای درسی حوزه و دانشگاه بسنده کند، بلکه مطالعات جنبی نیز برای تقویت واقعی بنیه علمی ضروری است.
وی تهذیب را دومین محور این توصیه عنوان کرد و اظهار داشت: تهذیب ناظر به مقام عمل است و فرد باید خود را به گونه‌ای تربیت کند که اگر دشمن در مقطعی او را تطمیع کرد و برای مثال در برابر دریافت پول یا امتیاز از او خواست اقداماتی برخلاف منافع ملی انجام دهد، بتواند در برابر این خواسته ایستادگی کند و مرتکب حرام نشود.
وطن‌دوست با بیان اینکه تهذیب عملی همان خودسازی است، ادامه داد: علم و عمل باید در کنار یکدیگر قرار گیرند؛ در حوزه علم، تحصیل و در حوزه عمل، تهذیب مطرح است و این دو باید در کنار تفریح و نشاط قرار داشته باشند.
وی با تأکید بر اهمیت ورزش و نشاط گفت: اگر تحصیل و تهذیب همراه با تفریح و نشاط که نتیجه ورزش و فعالیت‌های مشابه است نباشد، استمرار و امتداد لازم را پیدا نمی‌کند؛ چراکه ممکن است کسالت و بی‌حوصلگی بر انسان غلبه کند و انگیزه لازم برای درس خواندن و فعالیت علمی کاهش یابد.
معاون آموزشی و پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های خراسان رضوی خاطرنشان کرد: توجه همزمان به تحصیل، تهذیب و ورزش می‌تواند بهترین توصیه برای دانشجو و طلبه باشد و زمینه رشد علمی، اخلاقی و جسمی او را فراهم کند.
وطن‌دوست در ادامه درباره شیوه انتقال این آموزه‌ها به نسل نوجوان و جوان اظهار داشت: تجربه عملیاتی نشان داده است که بهترین روش برای آشنا کردن جوانان با این سه کلیدواژه و سایر توصیه‌های تربیتی، معرفی الگوهای واقعی است.
وی افزود: به جای اینکه صرفاً با جوانان به صورت استدلالی و نظری صحبت کنیم، باید یک الگو برای آنان معرفی شود؛ زیرا معرفی الگو برای نسل نوجوان و جوان سریع‌تر نتیجه می‌دهد.
وطن‌دوست با اشاره به سیره پیامبر اسلام(صلی‌الله‌علیه‌وآله) گفت: خداوند متعال در قرآن کریم پیامبر اسلام(صلی‌الله‌علیه‌وآله) را به عنوان اسوه حسنه معرفی کرده است؛ بنابراین، در تربیت نسل نوجوان و جوان نیز باید از الگوهای واقعی استفاده کنیم.
وی تصریح کرد: برای نمونه، می‌توان شهید کاظمی آشتیانی و شهدای هسته‌ای را به جوانان معرفی کرد و برای نسل جوان تبیین کرد که این افراد چه مسیری را طی کردند، چه ویژگی‌هایی داشتند و چگونه توانستند به موفقیت‌های علمی و اخلاقی دست پیدا کنند.
معاون آموزشی و پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های خراسان رضوی ادامه داد: وصیت‌نامه‌ها، زندگی‌نامه شهدا و روایت زندگی آنان را می‌توان به صورت داستانی برای جوانان ارائه کرد تا آنان با این الگوها آشنا شوند؛ این شیوه هم سریع‌تر اثر می‌گذارد و هم تأثیرگذاری بیشتری دارد.
وی اظهار داشت: اگر صرفاً کلی‌گویی کنیم و به مباحث نظری بپردازیم، دست‌کم در کوتاه‌مدت اثر تربیتی مورد انتظار حاصل نخواهد شد و برای تأثیرگذاری به زمان طولانی نیاز است؛ بنابراین، در کنار مباحث نظری باید الگوهای واقعی و دست‌یافتنی نیز به جوانان معرفی شوند.
الگوهای دست‌یافتنی، نیاز نسل جوان در مواجهه با جنگ شناختی
وطن‌دوست درباره نقش جوانان مؤمن و انقلابی که وارد حوزه و دانشگاه می‌شوند در عرصه علمی و فرهنگی و نحوه مواجهه آنان با فعالیت دشمن در فضای مجازی و جنگ شناختی گفت: اگر بتوانیم الگوهایی را که وظیفه انقلابی، اخلاقی و علمی خود را به نحو احسن انجام داده‌اند به جوانان معرفی کنیم، این مفاهیم برای آنان بهتر قابل درک خواهد بود.
وی افزود: باید الگوهای واقعی و دست‌یافتنی را به جوان امروز معرفی کنیم و نشان دهیم افرادی که در همین کشور فعالیت کرده‌اند، چگونه توانسته‌اند خدمات علمی و اجتماعی ارزشمندی ارائه دهند و به موفقیت‌های مهم دست پیدا کنند.
وطن‌دوست تأکید کرد: این الگوها می‌توانند هم از میان افرادی باشند که در قید حیات هستند و هم از میان شهدایی که توفیق شهادت نصیب آنان شده است؛ مهم این است که جوان امروز با یک الگوی واقعی، دست‌یافتنی و قابل فهم مواجه شود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: محتوای دینی، اخلاقی و انقلابی همان محتوای گذشته است، اما شیوه انتقال آن به نسل امروز باید متناسب با شرایط و ویژگی‌های این نسل باشد؛ بنابراین، باید از قالب‌های مناسب برای انتقال این مفاهیم استفاده کرد و معرفی الگوهای موفق و دست‌یافتنی یکی از بهترین شیوه‌ها برای انتقال این مفاهیم به نسل جوان است.
