به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، خبر، از نخستین لحظه شکل‌گیری یک رویداد، بخشی از مسیر شناخت جامعه از آن را می‌سازد. بسیاری از اتفاقاتی که در اطراف ما رخ می‌دهد، هرگز به تجربه مستقیم مردم تبدیل نمی‌شود و آنچه از آنها می‌دانیم، از دریچه رسانه به دست ما می‌رسد. به همین دلیل، خبرنگاری تنها ثبت چند واقعیت و انتقال چند جمله نیست؛ خبرنگار در نقطه‌ای ایستاده است که میان «رویداد» و «مخاطب» قرار دارد و نحوه روایت او می‌تواند بر فهم جامعه از آنچه رخ داده است اثر بگذارد.

در روزگار ما، سرعت گردش اطلاعات این مسئولیت را جدی‌تر از گذشته کرده است. یک تیتر، یک تصویر، یک واژه یا حتی انتخاب یک منبع خبری می‌تواند نگاه مخاطب به یک اتفاق را تغییر دهد. در میان انبوه اطلاعاتی که هر لحظه تولید و منتشر می‌شود، کار خبرنگار فقط پیدا کردن خبر نیست؛ تشخیص اهمیت، بررسی صحت، شناخت زمینه‌های یک رویداد و ارائه تصویری روشن و قابل اعتماد از آن نیز بخشی از این حرفه است؛ به همین علت، ارزش خبر را نمی‌توان تنها با سرعت انتشار یا میزان دیده‌شدن آن سنجید؛ اعتماد، دقت و مسئولیت‌پذیری، سرمایه‌های ماندگار رسانه‌اند.

این مسئله در روزهای بحران و حوادث مهم، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، جامعه بیش از همیشه به اطلاعات دقیق نیاز دارد و هم‌زمان، حجم شایعات، روایت‌های ناقص و اطلاعات نادرست نیز افزایش پیدا می‌کند. در این میان، رسانه فقط گزارشگر آنچه اتفاق افتاده نیست؛ بلکه می‌تواند به مخاطب کمک کند میان واقعیت و برداشت، خبر و شایعه، اطلاعات معتبر و روایت‌های جهت‌دار تمایز بگذارد. خبرنگار در چنین موقعیتی باید بیش از هر زمان دیگری مراقب واژه‌ها، منابع و جزئیات باشد؛ چرا که یک خبر نادرست ممکن است خیلی سریع منتشر شود، اما اصلاح اثر آن همیشه به همان سرعت امکان‌پذیر نیست.

از نگاه من، خبرنگاری پیش از آنکه یک عنوان شغلی باشد، نوعی مسئولیت اجتماعی است. ما با هر خبری که منتشر می‌کنیم، بخشی از تصویر جامعه از امروز را ثبت می‌کنیم و در شکل‌گیری حافظه خبری مردم سهم داریم. بنابراین، حرفه‌ای‌بودن فقط به خوب نوشتن یا سریع خبر گرفتن خلاصه نمی‌شود؛ شنیدن دقیق، پرسیدن درست، راستی‌آزمایی، پرهیز از قضاوت عجولانه و احترام به شعور مخاطب، بخش مهمی از اخلاق این حرفه است. خبرنگار باید بداند که پشت هر عدد، هر نام و هر رویداد، واقعیتی انسانی وجود دارد که نمی‌توان آن را قربانی هیجان خبر کرد.

در روز جهانی خبر، شاید بهترین فرصت باشد که دوباره به چرایی این حرفه فکر کنیم. جهان امروز بیش از هر زمان دیگری خبر دارد، اما بیش از همیشه به خبر قابل اعتماد نیازمند است. در چنین شرایطی، مأموریت ما فقط رساندن خبر به مخاطب نیست؛ کمک به فهم درست‌تر واقعیت است. خبرنگاری که حقیقت را با دقت جست‌وجو می‌کند، با مسئولیت روایت می‌کند و حرمت مخاطب را نگه می‌دارد، فقط یک خبر منتشر نکرده است؛ او به شکل‌گیری جامعه‌ای آگاه‌تر کمک کرده است. ارزش خبر، در لحظه انتشار آن تمام نمی‌شود؛ گاهی سال‌ها بعد، آنچه از یک رویداد در ذهن جامعه باقی می‌ماند، همان روایتی است که رسانه‌ها از آن ساخته‌اند.

حمید محمدیان