مهندس فیاضی، مدیر مؤسسه انتشارات الهدی، در حاشیه یازدهمین نمایشگاه تخصصی کتب حوزوی و معارف اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، با اشاره به حضور نخبگان و فرهیختگان اهل کتاب در این نمایشگاه اظهار کرد: در دورهای که رسانههای مجازی گسترش یافتهاند، افرادی که همچنان اهل کتاب هستند، پیشرانان جامعه علمی کشور به شمار میروند و قدر کتاب را بهخوبی میدانند.
وی افزود: هیچ چیزی جای کتاب را نخواهد گرفت و دلیل آن نیز قرآنی است؛ قرآن هنگامی که بر موضوعی تمرکز میکند، نشان میدهد که آن موضوع تا قیامت اهمیت دارد. وقتی میفرماید «ن و القلم و ما یسطرون»، این موضوع نشاندهنده اهمیت و جایگاه قلم و نوشته است و جایگزینی برای آن وجود ندارد.
فیاضی در خصوص غرفه مجموعه الهدی توضیح داد: این غرفه نیز کتب بینالمللی خود را آورده و عرضه کرده است تا اصحاب کتابخوان و افرادی که هرکدام به نوعی در حوزه علم و دانش فعالیت دارند، بتوانند از این آثار استفاده کنند.
کتب بینالمللی؛ منبعی برای شناخت عمیق کشورها
وی در توضیح ظرفیت کتب بینالمللی گفت: فرض کنید فردی بخواهد درباره قرقیزستان فعالیت کند. این کشور مسائل سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مختلفی دارد و ممکن است فرد برای کسب اطلاعات به اینترنت و ویکیپدیا مراجعه کند؛ اما عمیقترین کتب موجود در ایران درباره قرقیزستان را در حوزه مدیریت دانش، مجموعه الهدی در اختیار دارد.
وی افزود: دلیل این موضوع آن است که مدیران و رایزنان فرهنگی که در آن کشور تجربه زیسته داشتهاند و چند سال در آنجا حضور داشتهاند، اطلاعات و تجربیات خود را منتقل کردهاند. همچنین مجموعه الهدی با نگاه تخصصی فرهنگی، اجتماعی و جامعهشناختی بینالمللی، این تجربیات را جمعآوری و در قالب کتاب ارائه کرده است.
فیاضی تصریح کرد: برای مثال، اگر بخواهیم درباره بنگلادش ظرفیتشناسی کنیم، کتب موجود در الهدی در زمینه شناخت بنگلادش، در ایران نمونه مشابهی ندارد. به همین دلیل، مؤسسه فرهنگی هنری بینالمللی الهدی میتواند یک وجه تمایز و برتری در رقابتهای علمی و دانشی با دیگران ایجاد کند.
وی پیشنهاد کرد: همه احزاب و کنشگران بینالمللی باید این موضوع را جدی بگیرند و به کتب الهدی بپردازند.
تجربه سفرنامهنویسان و نقش کتاب در شناخت کشورها
وی با اشاره به تجربه کشورهای اروپایی در دوره استعمار و کشورگشاییهای چندسدهای آنان اظهار کرد: اروپاییها میگویند ما مدیون سفرنامهنویسها هستیم. این موضوع بسیار مهم است؛ فردی از میان آنان به کشوری در گوشهای از دنیا میرفت و آن کشور را بهدقت رصد و بررسی میکرد و نتیجه مشاهدات خود را در قالب یک کتاب در اختیار دیگران قرار میداد.
فیاضی ادامه داد: در این سفرنامهها تمام ابعادی که برای شناخت و تصاحب یک کشور مورد نیاز بود، بیان میشد؛ از انگیزه و منابع موجود در آن کشور گرفته تا هزینه و فایده، چگونگی ورود و مسائل دیگر. به این ترتیب، اطلاعاتی که یک سفرنامهنویس ارائه کرده بود، میتوانست مبنای تصمیمگیریهای بعدی قرار گیرد.
وی گفت: ما ممکن است نام این اقدامات را کشورگشایی یا استعمار بگذاریم، اما نکته مهم این است که کتاب و سفرنامهنویسی چه نقشی در شناخت کشورها داشته است.
وی با اشاره به ظرفیت موجود در مجموعه الهدی افزود: امروز در الهدی نیز چنین ظرفیتی وجود دارد؛ فردی که چند سال بهعنوان مأمور فرهنگی ایران در کشوری دیگر حضور داشته، اطلاعاتی را که در آنجا به دست آورده، سرمایهها، شبکهها، کنشگران و در حقیقت نقاط کلیدی و حساس آن کشور را در قالب کتاب ثبت کرده است.
مدیر مؤسسه انتشارات الهدی، این آثار را نوعی مدیریت دانش دانست و اظهار کرد: چنین سفرنامههای سیاسی و فرهنگی میتوانند ما را از سردرگمی خارج کنند، از خوانندگان و اهل مطالعه نیز درخواست میکنم این آثار را بهعنوان مطالعات جانبی مورد توجه قرار دهند؛ چراکه ممکن است در جریان مطالعه، جرقههای فکری و راهگشایی ایجاد شود که به کارآفرینی، طرحهای جدید و برنامههای تازه منجر شود.
کتابخوانی؛ زمینهساز ایدههای جدید در عرصه بینالملل
وی تصریح کرد: مطالعه جانبی و شناخت دنیا و کشورهای مختلف میتواند جرقههای ذهنی لازم برای ایجاد طرحها و برنامههای جدید را به وجود آورد. کسی که اهل کتاب و مطالعه است، اهل فکر، تفکر و پردازش است و کتابخوانی میتواند به او کمک کند تا در عرصه بینالملل طرح، برنامه و کارآفرینی ایجاد کند و راهکارهای جدیدی را برای فعالیت در این عرصه بشناسد.
فیاضی در ادامه با اشاره به پیادهروی اربعین اظهار کرد: افرادی که در پیادهروی اربعین شرکت میکنند، امروز نسبت به سالهای گذشته آگاهانهتر در این مسیر حضور پیدا میکنند. اربعین نسبت به ۱۰ سال گذشته تغییرات زیادی داشته و اکنون به یک دانشگاه تبدیل شده است و در حال تولید دانش بینالمللی است.
وی افزود: دلیل این موضوع، خلاقیتهایی است که در طول این سالها از سوی فعالان و اهل اربعین شکل گرفته و به تجربههای جدید منجر شده است.
وی با طرح این موضوع که آیا چنین تجربهای باید تنها در حوزه اربعین و ایام نجف و کربلا محدود بماند، گفت: میخواهم به کنشگران بینالمللی بگویم همانطور که پیادهروی اربعین موجب خلق راهکارهای متعدد شد و به یک دانشگاه تبدیل شد، میتوان همین الگو را در محملها و زمینههای دیگر نیز به کار گرفت و در کشورهای مختلف تجربه کرد.
مدیر مؤسسه انتشارات الهدی ادامه داد: آیا در حوزه ارتباطات فرهنگی، هنری و اجتماعی با کشورهای آسیایی، قفقاز، شرق و در حوزه دیپلماسی همسایگی و نگاه به شرق، ظرفیتهای مختلفی وجود ندارد؟ تا زمانی که برای نگاه به شرق خود راههایی باز نکنیم، ارتباطات بینالمللی ما بهصورت انحصاری به سمت غرب باقی خواهد ماند.
وی خاطرنشان کرد: کسانی که میتوانند با مطالعه و ذهن خلاق خود راهکارهایی برای توسعه روابط ایران با کشورهای دیگر پیدا کنند، میتوانند مسیرهای جدیدی را در عرصه بینالملل ایجاد کنند.
نمایشگاه کتاب؛ بخشی از خلأ نبود نمایشگاه بزرگ امسال را جبران کرد
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فضای یازدهمین نمایشگاه تخصصی کتب حوزوی و معارف اسلامی گفت: از تنوع کتابها، موضوعات و مؤسسات مختلفی که در این فضای دلچسب در کنار یکدیگر حضور دارند، بسیار لذت بردم.
فیاضی با اشاره به برگزار نشدن نمایشگاه کتاب تهران اظهار کرد: امسال نمایشگاه کتاب به دلیل جنگ برگزار نشد و این موضوع یک حس خلأ ایجاد کرد؛ چراکه همیشه در اردیبهشتماه، نمایشگاه کتاب برگزار میشد و اصحاب مطالعه، تحقیق و پژوهش، طلاب و دانشجویان منتظر این رویداد بزرگ کتاب بودند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: برگزاری این نمایشگاه در مقیاس و اندازه خود، بخشی از آن خلأ را جبران و پوشش داد و اقدامی ارزشمند بود. زحماتی که میزبانان، بانیان و مدیران این نمایشگاه برای برگزاری آن انجام دادند، قابل تقدیر است و توانستند تا حدی خلأ ناشی از برگزار نشدن نمایشگاههای کتاب را برطرف کنند.
