حجتالاسلام رحیم شرفی، استاد حوزه و دانشگاه، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، با اشاره به جایگاه علمی و فرهنگی امام علیالنقی(علیهالسلام)، تصریح کرد: بخشی از عظمت شخصیت امام هادی(علیهالسلام) در میراث گرانبهایی نهفته است که برای نسلهای آینده به یادگار گذاشتهاند؛ میراثی که محدود به شیعیان نیست و همه مسلمانان میتوانند از معارف آن بهرهمند شوند.
وی نخستین یادگار برجسته امام هادی(علیهالسلام) را زیارت غدیریه دانست و افزود: این زیارتنامه ارزشمند در جریان سفر اجباری حضرت از مدینه به سامرا و در روز عید غدیر در کنار مرقد امیرالمؤمنین(علیهالسلام) انشا شد.
این استاد حوزه اضافه کرد: متن زیارت غدیریه، مجموعهای از فضایل، مناقب و ویژگیهای ممتاز حضرت علی(علیهالسلام) را با استناد به آیات قرآن کریم تبیین میکند و از این جهت یکی از مهمترین منابع معرفتی در موضوع ولایت به شمار میرود.
وی ادامه داد: در این زیارت به دهها آیه قرآن درباره شخصیت و جایگاه امیرالمؤمنین(علیهالسلام) اشاره شده است. از همین رو، اندیشمندان شیعه همواره بر قرائت و تدبر در مضامین آن تأکید کردهاند و آن را متنی فراتر از یک مناسبت خاص دانستهاند.
زیارت جامعه کبیره؛ منشور جامع امامشناسی
این استاد حوزه و دانشگاه، زیارت جامعه کبیره را دومین اثر ماندگار امام هادی(علیهالسلام) معرفی کرد و گفت: اگر بخواهیم یک متن جامع برای شناخت جایگاه امامان معصوم(علیهالسلام) در اختیار داشته باشیم، زیارت جامعه کبیره بهترین و کاملترین منبع است. این زیارت، ابعاد مختلف امامت، ولایت و نقش هدایتگری اهلبیت(علیهمالسلام) را بهصورت دقیق و عمیق تبیین کرده است.
وی با بیان اینکه بزرگان دین همواره بر انس با این زیارت تأکید داشتهاند، افزود: جامعه کبیره تنها یک متن زیارتی نیست، بلکه دورهای کامل از معارف امامشناسی به شمار میآید و میتواند مبنایی برای تعمیق شناخت دینی و اعتقادی مسلمانان باشد.
حجتالاسلام شرفی سومین هدیه معنوی امام هادی(علیهالسلام) را نماز حاجتی دانست که در حرم مطهر امام رضا(علیهالسلام) توصیه شده است و اظهار کرد: در روایتی از آن حضرت آمده است که افراد برای برآورده شدن حاجات خود، پس از غسل و زیارت حضرت رضا(علیهالسلام)، دو رکعت نماز در کنار مضجع شریف ایشان اقامه کنند و با زبان خود از خداوند درخواست نمایند. این توصیه، جلوهای از توجه امام هادی(علیهالسلام) به رفع مشکلات و نیازهای مؤمنان است.
احسان، کرامت و دستگیری از مردم؛ درسهای ماندگار اهلبیت(علیهمالسلام)
وی با اشاره به فرازی از زیارت جامعه کبیره گفت: امام هادی(علیهالسلام) در این زیارت، اهلبیت(علیهمالسلام) را سرچشمه احسان و کرامت معرفی میکنند؛ آنجا که میفرماید: «عادت شما نیکی کردن و سرشت شما بزرگواری است». این آموزه، الگویی روشن برای سبک زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان محسوب میشود.
این استاد حوزه افزود: در شرایط دشوار اقتصادی و اجتماعی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند احیای فرهنگ همدلی، گرهگشایی و دستگیری از نیازمندان هستیم؛ فرهنگی که اهلبیت(علیهمالسلام) در عمل و گفتار خود به آن دعوت کردهاند.
وی همچنین به بخشی از زندگی امام هادی(علیهالسلام) در دوران حکومت عباسی اشاره کرد و گفت: آن حضرت در شدیدترین محدودیتهای سیاسی و امنیتی زندگی میکردند، اما حتی نسبت به مخالفان و دشمنان خود نیز با رأفت و مهربانی رفتار میکردند. نقل شده است که دعای امام هادی(علیهالسلام) سبب بهبود بیماری متوکل عباسی شد و همین موضوع نشاندهنده اوج بزرگواری و رحمت آن حضرت است.
حجتالاسلام شرفی تصریح کرد: امامی که نسبت به دشمن خود چنین نگاه کریمانهای دارد، بیتردید نسبت به دوستداران و پیروانش نیز عنایتی ویژه خواهد داشت و این حقیقت، امید و اطمینان قلبی مؤمنان را افزایش میدهد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، توجه ویژه امام هادی(علیهالسلام) به مسئله ولایت را مورد اشاره قرار داد و گفت: بخش مهمی از تعالیم آن حضرت بر شناخت جایگاه ولایت و ضرورت تمسک به آن استوار است. زیارت غدیریه و جامعه کبیره هر دو در راستای تبیین همین حقیقت شکل گرفتهاند.
این استاد حوزه و دانشگاه با استناد به روایتی از امام هادی(علیهالسلام)، اظهار کرد: آن حضرت ایمان را دارای سه رکن اساسی معرفی میکنند؛ شناخت قلبی، اقرار زبانی و عمل بر اساس باورهای دینی. بنابراین ایمان، صرف ادعای درونی نیست، بلکه باید در رفتار و سبک زندگی انسان نیز نمود پیدا کند.
تابآوری در سختیها با نگاه توحیدی و ولایی
وی با اشاره به شرایط دشوار و آزمونهای مختلف زندگی انسان افزود: قرآن کریم بارها از امتحان الهی در قالب ترس، مشکلات اقتصادی، کاهش امکانات و دیگر سختیها سخن گفته است و مؤمنان را به صبر و استقامت فراخوانده است.
حجتالاسلام شرفی خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین درسهای امام هادی(علیهالسلام)، حفظ روحیه امید و مقاومت در برابر مشکلات است. آن حضرت به پیروان خود میآموزند که در کنار توجه به دشواریها، نعمتهای الهی را نیز ببینند و نسبت به آنها شکرگزار باشند.
این استاد حوزه به روایت معروف ابوهاشم جعفری اشاره کرد و گفت: هنگامی که وی برای گلایه از مشکلات مالی نزد امام هادی(علیهالسلام) رفت، حضرت پیش از شنیدن سخنان او، نعمتهای بزرگ الهی همچون ایمان، سلامت و عزت نفس را یادآور شدند. این نگاه نشان میدهد که تقویت روحیه شکرگزاری، یکی از مهمترین عوامل افزایش تابآوری و عبور از بحرانهای فردی و اجتماعی است.
وی در پایان تأکید کرد: آموزههای امام هادی(علیهالسلام) امروز نیز برای جامعه اسلامی پیامهای روشنی دارد؛ پیامهایی که از یکسو بر معرفت، ولایتمداری و ایمان عملی تأکید میکند و از سوی دیگر، راهکارهایی برای حفظ امید، صبر و استقامت در مواجهه با دشواریها ارائه میدهد.
