به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، حجتالاسلام محمدحسین راجی، مدیر اندیشکده راهبردی سعداء، در جمع طلاب معتکف حرم مطهر رضوی، با اشاره به سنگینی بار مسئولیتهای فرهنگی و اجتماعی در شرایط کنونی کشور، اظهار داشت: امروز برخی افراد بهتنهایی بار یک کشور را بر دوش میکشند؛ در حالی که وقتی به برخی دیگر نگاه میکنیم، پس از ده یا پانزده سال تحصیل، همچنان این پرسش را مطرح میکنند که «چه کار باید بکنیم؟».
وی با بیان اینکه طلبه نباید در بلاتکلیفی مسیر بماند، افزود: شما باید از پایه سه یا چهار، مسیر خود را مشخص کرده باشید. تا پایه سه، طلبه تقریباً در فضای عمومی و قدسی حوزه قرار دارد، اما پس از آن باید مسیر روشن شود.
ضرورت ورود جدی طلاب به میدانهای واقعی جامعه
مدیر اندیشکده راهبردی سعداء با تأکید بر لزوم برداشتن باری از دوش نظام، تصریح کرد: امروز میدانهای اثرگذاری کاملاً روشن است، سواد خودتان را بالا ببرید. دنیا به شما نیاز دارد، اما نه فقط هر نوع سوادی، آن سوادی که امروز جامعه به آن نیاز دارد.
حجتالاسلام راجی خاطرنشان کرد: شما باید اصول، فقه، مکاسب، کفایه و این منظومه علمی را بخوانید تا منظومه فکریتان شکل بگیرد، اما مدل تبلیغ شما نیاز به پیوست دارد. این علوم برای ساختن بنیان فکری است، اما برای ورود به میدان تبلیغ، کافی نیست.
وی تأکید کرد: سبک زندگی جامعه تغییر کرده، اما ما تغییر نکردهایم. هر روز جوانان بیشتری از ما فاصله میگیرند و در مقابل ما قرار میگیرند. باید مسائل اصلی را بشناسیم و بهجای درگیری با حواشی، به سراغ جهاد تبیین واقعی برویم؛ جهادی که بدون آمادگی علمی، مطالعه مستمر و فهم دقیق میدان، محقق نخواهد شد.
حجتالاسلام راجی در ادامه با انتقاد از نوع ورود به مباحث مرتبط با حجاب، تصریح کرد: بسیاری از موضوعاتی که عموماً در حوزه حجاب مطرح میشود، برای مخاطب اقناعکننده نیست و اساساً ورود مستقیم به این بحث، یک خطای راهبردی است.
وی با طرح این پرسش که چرا باید مستقیماً درباره حجاب صحبت کنیم؟ تأکید کرد: ما در موضوع حجاب، بهواسطه عملیات سنگین تبلیغاتی دشمن، در موضع ضعف قرار گرفتهایم؛ در حالی که موضوع «زن» نقطه قوت گفتمان انقلاب اسلامی است.
وی ادامه داد: اگر موضوع زن را بهدرستی و عالمانه تبیین کنیم، بحث حجاب بهصورت طبیعی در دل آن مطرح میشود؛ اما زمانی که مستقیماً وارد بحث حجاب میشویم، زمین بازی را به طرف مقابل واگذار کردهایم.
به گفته حجتالاسلام راجی، یکی از مهمترین آسیبها، فاصله گرفتن از گفتمان رهبر معظم انقلاب است و بسیاری از مشکلات امروز، ناشی از همین انحراف گفتمانی است.
پرهیز از رویکرد احساسی و ضرورت تبیین منطق غرب درباره زن
حجتالاسلام راجی با اشاره به توصیههای صریح رهبر معظم انقلاب به ائمه جمعه پیش از آغاز فتنه ۱۴۰۱ خاطرنشان کرد: معظم بهصراحت فرمودند از سخنان احساسی در موضوع حجاب پرهیز شود و بهجای آن، منطق استعماری غرب درباره زن برای مردم تبیین گردد. این نگاه راهبردی، متأسفانه در بسیاری از تریبونها نادیده گرفته شد.
حجتالاسلام راجی با تأکید بر لوازم امر به معروف تصریح کرد: اگر در تذکر لسانی به مسئله حجاب وارد میشوید، باید بدانید که مخاطب فوراً مسئله اختلاس و فساد اقتصادی را پیش میکشد، لذا باید محتوای آماده و بهروز داشته باشید.
وی با اشاره به ضرورت مطالعه عمیق طلاب گفت: طلبه باید روزانه ۱۷ ساعت مطالعه داشته باشد و سخنرانی که برای هر منبر خود بین ۱۰ تا ۵۰ ساعت مطالعه نداشته باشد، نباید انتظار اثرگذاری داشته باشد.
مدیر اندیشکده راهبردی سعداء با اشاره به وضعیت اجتماعی امروز تصریح کرد: جوان ما امروز در معرض شبهات عمیق اعتقادی و حتی جریانهای انحرافی قرار گرفته است. پرتکرارترین شعارها در فتنه اخیر، تطهیر پهلوی و توهین به رهبری بوده است.
این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه با طرح این پرسش که چرا همواره مردان به زنان ظلم میکنند و چرا زنان در طول تاریخ بیشتر در معرض ظلم قرار داشتهاند، اظهار داشت: اگر به وضعیت امروز جهان نگاه کنیم، این واقعیت همچنان بهروشنی قابل مشاهده است. حتی اکنون، در همین لحظه، در کشور آمریکا یکی از مهمترین عوامل مرگ زنان باردار، قتل بهوسیله شریک زندگی آنهاست. یعنی زنی که باردار است، به دلیل خشونت و قتل توسط مرد جان خود را از دست میدهد. این مسئله نشان میدهد که فضای جهانی همچنان به شکلی است که زنان قربانی خشونت میشوند.
وی افزود: این پرسش که «چرا همیشه به زنان ظلم میشود؟» سالها مطرح بوده است. تا سال ۱۹۹۷ پاسخ غالب به این سؤال چنین بود که مردان از نظر جسمی قویتر و زنان ضعیفتر هستند و به همین دلیل مردان میتوانند به زنان ظلم کنند.
چالش نظریه برتری جسمانی مردان از سال ۱۹۹۷
حجتالاسلام راجی ادامه داد: اما در سال ۱۹۹۷ برای نخستینبار این دیدگاه بهطور جدی به چالش کشیده شد. مقالهای از خانمی به نام فردریکسون منتشر شد که مسیر پژوهشها را تغییر داد. در این مقاله با استفاده از ابزارها و روشهای مختلف علمی نشان داده شد که مسئله صرفاً قدرت بدنی نیست، بلکه در برخی شرایط، مردان هنگام مواجهه با زن، او را نه بهعنوان «انسان» بلکه بهعنوان «شیء» تشخیص میدهند.
وی برای توضیح این مسئله گفت: وقتی انسان چیزی را شیء تلقی میکند، نسبت به آن احساس همدلی ندارد. همانطور که اگر کودکی عروسکش را تکهتکه کند، واکنش ما با زمانی که انسانی آسیب میبیند، کاملاً متفاوت است. در این نگاه، زن در ذهن مرد بهصورت «شیء» بازنمایی میشود و همین مسئله باعث میشود دلسوزی و احساس مسئولیت انسانی از بین برود.
حجتالاسلام راجی در ادامه سخنان خود با اشاره به دغدغههای اجتماعی و فرهنگی موجود تأکید کرد: مسئله حجاب نباید به یک واکنش سطحی یا صرفاً فعالیتهای مجازی محدود شود. نقد، مطالبهگری و اظهار نظر لازم است، اما باید دید کدام اقدام واقعاً اثرگذار است. صرف انتشار چند مطلب در گروهها و کانالها، اگر به تغییر واقعی منجر نشود، نمیتواند پاسخگوی عمق مسئله باشد.
وی خاطرنشان کرد: این سخنان بهمعنای نفی فعالیت علمی، مطالعات دینی، مباحثه یا نقش اجتماعی خواهران نیست؛ بلکه تأکید بر این است که مسئله حجاب و نگاه انسانی به زن، نیازمند فهم عمیق، اقدام مؤثر و مسئولیتپذیری آگاهانه است.
حجتالاسلام راجی در ادامه سخنان خود با اشاره به نقش اعتماد به وعدههای الهی در میدانهای مختلف نبرد، اظهار داشت: این اعتماد، صرفاً به عرصه موشک و شمشیر محدود نمیشود؛ گاهی در میانه سخن، زمانی که انسان نمیداند چگونه ادامه دهد، نکتهای اساسی به ذهن خطور میکند که گره مسئله را میگشاید. این آرامش و اطمینان، محصول اتکا به خداوند است، نه صرفاً محاسبات انسانی.
وی با تأکید بر لزوم اعتماد به فرماندهی در میدانهای گوناگون افزود: همانگونه که فرماندهان نظامی نیازمند اعتماد هستند، افسران جنگ نرم نیز باید به تصمیمها و محاسبات کلان اعتماد داشته باشند و از افتادن در دام تردیدهای بیثمر پرهیز کنند.
تمرکز بر اولویتها و پرهیز از اتلاف ظرفیتها
حجتالاسلام راجی با اشاره به برخی پرسشها درباره نحوه مواجهه با مخاطبان مخالف گفت: نباید وقت و انرژی خود را صرف طیفی کرد که اساساً قصد شنیدن ندارد. اولویت امروز، تجهیز و توانمندسازی نیروهای انقلابی است. باید خودمان وارد میدان شویم، در جاهایی که احتمال اثرگذاری وجود دارد، گفتوگو را آغاز کنیم و از کارهای پیچیده و تشکیلاتیِ زودهنگام پرهیز داشته باشیم.
وی ادامه داد: شما طلاب هم محتوا دارید و هم در میدان تبلیغ حضور پیدا میکنید، اما آنچه اهمیت بنیادین دارد، استحکام «منظومه فکری» در سالهای ابتدایی طلبگی است. اگر این منظومه تکلیفی و فکری مستحکم نشود، خطر ریزش وجود دارد.
منظومه فکری مستحکم؛ شرط ماندگاری در فتنهها
این استاد حوزه علمیه تأکید کرد: در فتنهها، کسانی باقی میمانند که منظومه فکری کامل و مستحکم دارند. این منظومه، با مداومت بر مطالعه و فهم دقیق بیانات رهبر معظم انقلاب شکل میگیرد. توصیه من این است که طلاب، بهصورت فردی یا جمعهای کوچک، مقید باشند سخنان ایشان را بهدقت گوش دهند و متون اصلی مانند «طرح کلی اندیشه اسلامی»، «انسان ۲۵۰ ساله»، بیانات ۱۴ خرداد و سخنان ایشان با طلاب و بانوان را مطالعه کنند.
وی هشدار داد: ورود به حاشیههای بیانات رهبر انقلاب و رها کردن متن صریح سخن، آفتی جدی است. پرداختن به حرکات، اشارات یا تحلیلهای سطحی، ما را از فهم پیام اصلی بازمیدارد و آسیبهای جدی به تحلیلها وارد میکند؛ تجربههایی که در ماجراهای مختلف اجتماعی و سیاسی، بارها هزینهساز شده است.
حجتالاسلام راجی با اشاره به برخی قضاوتها درباره فرماندهان نظامی خاطرنشان کرد: کنار گذاشتن سخنان صریح رهبر انقلاب و چسبیدن به تحلیلهای فضای مجازی، موجب بیاعتمادی و تخریب سرمایههای نظام میشود. رهبر معظم انقلاب بارها تأکید کردهاند که مسئولان و فرماندهان، محاسبه دارند و نمیتوان همه واقعیتها را علنی بیان کرد؛ بنابراین اعتماد، یک اصل اساسی در این میدان است.
وی افزود: کسی که بدون شناخت از سازوکار محور مقاومت، تحلیلهای نادرست و حتی دروغپردازی میکند، نشان میدهد درکی از این منظومه ندارد. این مسیر، نهتنها کمکی به جبهه حق نمیکند، بلکه زمینهساز ضربههای سنگین فکری و اجتماعی میشود.
حجتالاسلام راجی در پایان یادآور شد: امروز مسئله اصلی این است که برخی طلاب احساس هویت و توانمندی نمیکنند، در حالی که اگر به محتوا مسلط شوند و اعتمادبهنفس فکری پیدا کنند، کاملاً قادر به اثرگذاری در جامعه هستند. با رعایت این اصول، میتوان کارهای بزرگ و اثرگذار انجام داد و نقشآفرینی مؤثری در میدانهای مختلف فرهنگی و اجتماعی داشت.
