به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، حجتالاسلام والمسلمین طباطبائی اشکذری، مدیر مؤسسه علمیفرهنگی جبلالصبر، در پیشنشست همایش بینالمللی «تبلیغ نوین دین» با عنوان «تبلیغ بینالمللی دین در مدرسه مقاومت زینبی» که از سوی این مؤسسه با همکاری بینالملل حوزههای علمیه خراسان و قم برگزار شد، با تأکید بر اهمیت بنیادین تبلیغ در ساختار دین، به تبیین مبانی قرآنی و تاریخی این موضوع پرداخت.
وی با اشاره به اینکه تبلیغ دین از اصول مشترک همه ادیان توحیدی است، بیان داشت: در همه ادیان الهی، پیامبران، عالمان و رهبران دینی مأمور به تبلیغ و دعوت مردم بودهاند و رساندن معارف دین به امتها، بخش جداییناپذیر رسالت الهی آنان به شمار میرود.
مدیر مؤسسه علمیفرهنگی جبلالصبر با تفکیک میان «رساندن پیام» و «تبلیغ»، اظهار کرد: گاه تنها رساندن پیام مطرح است، مانند پستچی که نامهای را از مبدأ به مقصد منتقل میکند و نسبت به پذیرش یا رد آن مسئولیتی ندارد؛ اما تبلیغ دین به معنای فهماندن، تعلیم و اثرگذاری است و با «تفهم و تبیین» گره خورده است. ازاینرو، مبلّغ جایگاهی کلیدی در مجموعه معارف انسانی و اسلامی دارد.
تبلیغ در قرآن؛ حکمت، موعظه و جدال احسن
حجتالاسلام والمسلمین طباطبائی اشکذری با اشاره به جایگاه تبلیغ در قرآن کریم گفت: در قرآن دو واژه اساسی درباره تبلیغ دین بهکار رفته است؛ «تبلیغ» و «دعوت». واژه تبلیغ ۷۷ بار و واژه دعوت ۲۱۲ بار در آیات الهی ذکر شده که بخش قابلتوجهی از آن در سورههای مکی دیده میشود و این خود گویای اهمیت اساسی تبلیغ در شکلگیری جامعه دینی است.
وی افزود: قرآن کریم برای تبلیغ دین، سه اصل حاکم را معرفی میکند؛ نخست دعوت با حکمت و استدلال، دوم موعظه حسنه و نصیحت اثرگذار و سوم جدال احسن با مخالفان. مناظرات ائمه اطهار(علیهمالسلام) بهویژه احتجاجات امام رضا(علیهالسلام)، نمونه بارز جدال احسن است؛ جدالی که هدف آن روشن شدن حقیقت و خلع سلاح فکری مخاطب است، نه غلبه نادرست یا برخورد احساسی.
وی تأکید کرد: تبلیغ دین در هر عصر و زمانی باید متناسب با شرایط همان دوره باشد و در روزگار ما، شیوههای سنتی بهتنهایی پاسخگو نیست. تبلیغ نوین به معنای استفاده از ابزارها، روشها و ظرفیتهای جدید برای انتقال صحیح و مؤثر پیام دین است.
مقاومت زینبی؛ پیوند تبلیغ و پایداری در میدان تاریخ
مدیر مؤسسه علمیفرهنگی جبلالصبر در ادامه با تبیین مفهوم مقاومت، اظهار داشت: مقاومت در قرآن و روایات جایگاهی بنیادین دارد و میتوان آن را شریان اصلی زندگی دانست. مقاومت به معنای ایستادگی مطمئن و آگاهانه است؛ همانگونه که در تعبیر «سرعت مطمئنه» در رانندگی، هدف حرکت ایمن و پایدار است، نه شتابزدگی و فروپاشی.
وی افزود: در عرصه اعتقادات نیز مقاومت معنا دارد؛ توحید، مقاومت در برابر شرک است؛ ایمان، مقاومت در برابر کفر؛ امامت و ولایت، مقاومت در برابر امامت ضلالت و سلطه شیطان است. پذیرش امامت الهی، در حقیقت ایستادگی در برابر استکبار و جریان باطل به شمار میرود.
حجتالاسلام والمسلمین طباطبائی اشکذری تصریح کرد: قرآن کریم با تأکید بر اطاعت از خدا، رسول و اولیالامر و پرهیز از تنازع، صبر و استقامت را شرط نصرت الهی معرفی میکند. همین نگاه قرآنی، محور زندگی دینی و اجتماعی مسلمانان است.
وی با اشاره به جهانی بودن اسلام، بیان داشت: پیامبران الهی برخی مأموریت منطقهای داشتند، اما اسلام دینی جهانی است و پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) آورنده دین کامل، جامع و فراگیر برای همه بشریت است. ازاینرو، تبلیغ این دین نیز باید در عرصه جهانی دنبال شود.
مدیر مؤسسه علمیفرهنگی جبلالصبر با تأکید بر نقش حضرت زینب کبری(سلاماللهعلیها) در تبلیغ بینالمللی دین، اظهار کرد: حضرت زینب(سلاماللهعلیها) از برجستهترین شخصیتهای تبلیغی تاریخ اسلام است. ایشان اگرچه رسماً مسئولیت نبوت یا امامت نداشت، اما در عمل، مسئولیتی در تراز امامت و پیامبری را ایفا کرد و پیام عاشورا و اسلام را به جهان منتقل ساخت.
وی با اشاره به محبوبیت جهانی حضرت زینب(سلاماللهعلیها) گفت: شخصیت حضرت زینب(سلاماللهعلیها) محدود به جامعه شیعی نیست، بلکه در میان اهل سنت، مسیحیان و اندیشمندان غیرمسلمان نیز جایگاهی والا دارد. آثار متعدد نویسندگان مسلمان و مسیحی درباره ایشان، نشاندهنده اثرگذاری عمیق فرهنگی و تبلیغی آن حضرت است.
حجتالاسلام والمسلمین طباطبائی اشکذری با بیان نمونههایی از آثار اندیشمندان مسیحی درباره حضرت زینب(سلاماللهعلیها)، تصریح کرد: این نویسندگان، زینب کبری(سلاماللهعلیها) را الگویی از رهبری، شجاعت، صبر و انتقال پیام حق میدانند؛ بانویی که با رفتار و صلابت خود، پیام نهضت حسینی را در حساسترین لحظات تاریخ زنده نگه داشت.
وی در ادامه افزود: خطبههای حضرت زینب(سلاماللهعلیها) در کوفه و شام، نمونهای روشن از تبلیغ در شرایط دشوار است؛ بهویژه خطبه شام که در مرکز حکومت اموی و در فضایی کاملاً مخالف ایراد شد و بنیانهای فکری دستگاه ظلم را به چالش کشید.
مدیر مؤسسه علمیفرهنگی جبلالصبر تأکید کرد: جمله معروف «ما رأیتُ إلّا جمیلاً» از حضرت زینب(سلاماللهعلیها)، یکی از زیباترین و عمیقترین تعابیر در واقعه عاشوراست؛ جملهای که درک معنای آن با گذر زمان و در متن تاریخ تحقق یافته و نشاندهنده نگاه توحیدی و مقاوم آن حضرت است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: حضرت زینب کبری(سلاماللهعلیها) یک «مدرسه» است؛ مدرسه تبلیغ، مقاومت، اخلاق، عفاف و آگاهی. مجالس یاد آن حضرت نباید صرفاً بهعنوان مراسم عزاداری تلقی شود، بلکه حضور در مکتب زینبی، به معنای آموختن شیوه زیست دینی، تبلیغ جهانی و ایستادگی در برابر باطل است.
