ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

ساختار قدرت در خانواده، تحلیل و بررسی شد



نخستین جلسه از سلسله نشست‌های«الگوی اسلامی مدیریت در خانواده» با عنوان «تحلیل اجتماعی ساختار قدرت در خانواده» توسط هیئت اندیشه‌ورز خانواده، تعلیم و تربیت و سبک زندگی به‌صورت مجازی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی حوزه علمیه خراسان، حجت‌الاسلام دکتر حسین بستان، در نخستین جلسه از سلسله نشست‌های«الگوی اسلامی مدیریت در خانواده» با عنوان «تحلیل اجتماعی ساختار قدرت در خانواده» که توسط هیئت اندیشه‌ورز خانواده، تعلیم و تربیت و سبک زندگی معاونت پژوهش با همکاری اداره آموزش خواهران معاونت آموزش حوزه علمیه خراسان و مرکز جامع مشاوره آستان قدس رضوی به صورت مجازی برگزار شد، موضوع را از سه منظر، مورد تحلیل و بررسی قرارداد و گفت: از منظر اول، تبیین علّی عوامل مؤثر در مدیریت خانواده صورت می‌گیرد و در منظر دوم تبیین کارکردی به معنای شناسایی پیامدها و نتایج آن انجام می‌شود و سپس در منظر سوم، الگوی مطلوب، ترسیم می‌گردد.
وی افزود: از میان نظریات جامعه‌ شناسی، نظریاتی که می‌توان به‌عنوان مبنایی بر موضوع الگوی مدیریت در خانواده بررسی کرد در دو پارادایم انتقادی و اثبات‌گرایی مطرح می‌شوند که هرکدام از نظریات بهره‌ای از واقعیت دارند و جامع نیستند و تمام ابعاد موضوع را بررسی نکرده‌اند.
دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با اشاره به اینکه در پارادایم انتقادی نظریه‌ی مارکسیستی به خانواده به‌عنوان نهادی می‌نگرد که اساساً بر اساس نابرابری میان زن و مرد و والدین و فرزندان شکل‌ گرفته است، تصریح کرد: این نظریه در تبیین علّی، بر روی مسئله مالکیت و ثروت تأکید دارد و پژوهش‌های متعددی نیز در تائید آن به انجام رسیده اما چرایی نابرابری را تشریح نمی‌کند و ازاین‌ جهت دارای نقص است.
وی ادامه داد: نظریه‌ی دیگری که در پارادایم انتقادی مطرح است، دیدگاه فمینیستی به خانواده است که شامل رویکردهای متعددی ازجمله، فمینیسم لیبرال و یا سوسیال می‌شود و در یک نگاه کلی اساساً نابرابری توزیع قدرت در خانواده را حاصل نابرابری‌های جنسیتی در مقابل تفاوت‌های جنسی، تبیین می‌کند.
حجت‌الاسلام بستان در تبیین پارادایم اثبات‌گرایی تشریح کرد: در این پارادایم دیدگاه‌هایی ازجمله نظریه یادگیری و جامعه‌پذیری که توضیح می‌دهد چگونه دختران و پسران بر اساس آموزش‌های متفاوتی که می‌بینند و تربیت‌های مختلفی که دارند برای نقش‌آفرینی‌های متفاوتی در خانواده، آماده می‌شوند، مطرح‌شده است که می‌توان الگوی توزیع قدرت در خانواده را بر مبنای آن تبیین کرد.
این پژوهشگر عرصه‌ی خانواده در ادامه به تبیین نظریه‌ی تبادل پرداخت و گفت: این نظریه رفتارهای اجتماعی افراد ازجمله در خانواده را بر اساس یک تمثیل اقتصادی تبیین می‌کند و به بیان قواعد و ضوابط حاکم بر مدل توزیع قدرت در خانواده می‌پردازد؛ ازجمله به قانون «منابع بیشتر، قدرت بیشتر» و یا «منافع کمتر، قدرت بیشتر» اشاره می‌کند. از این منظر اگر فردی در خانواده، منابع بیشتری مانند، ثروت، زیبایی و یا مهارت و .... داشته باشد قدرت بیشتری دارد و یا اگر فردی از رابطه مشترک در خانواده سود کمتری می‌برد ازآنجا که وابستگی کمتری به رابطه دارد قدرت بیشتری خواهد داشت.
وی همچنین گفت: دسته‌ای از نظرات نیز وجود دارند که الگوی مدیریت در خانواده را با نظریات راهبری تبیین می‌نمایند. این نظریات، خانواده را به‌مثابه یک گروه در نظر می‌گیرند و چرایی مدیریت مرد یا زن در خانواده را مطرح می‌سازند و بررسی می کند که این فرد چه ویژگی‌هایی داشته که به‌عنوان مدیر به‌طور طبیعی هدایت خانواده و نظارت بر آن را برعهده‌گرفته است.
حجت‌الاسلام بستان در ادامه با اشاره به اینکه در آیات و روایات به چهار عامل در تبیین علّی مدل الگوی مدیریت خانواده که همان قوامیت مردان است، اشاره‌ شده، تصریح کرد: اولین عامل، عامل تربیتی است که در متون دینی به تفاوت در تربیت زن و مرد می پردازد.
وی بابیان اینکه مسئله مالکیت در مدیریت خانواده تأثیر دارد، تصریح کرد: دومین عامل، بعد اقتصاد و مالکیت که در آیه 34 سوره نساء (قوامیت) در تبیین علّی قوامیت به انفاق مالی مرد بر زن تأکید شده و عامل سوم، فرهنگی می‌باشد که اساس دعوت انبیاء بر مبارزه فرهنگی بوده است.
دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، افزود: عامل چهارم که معمولاً در نظریات نادیده گرفته می‌شود، بحث فطرت گرایی و تفاوت‌های طبیعی و فطری زن و مرد می‌باشد و بیانگر این مسئله است که مدیریت مردانه در زندگی نوعی قرارداد نیست و در تفاوت‌های دو جنس ریشه دارد.
وی در پاسخ به این سؤال که توزیع قدرت در الگوی مطلوب اسلامی چه کارکردی دارد؟ گفت: تناسب این الگو با ویژگی‌های طبیعی زن و مرد، تأمین نیازهای عاطفی و جنسی آن‌ها در خانواده، تأثیر این مدل مدیریت در کاهش انحرافات جنسی در خانواده و همچنین کاهش اختلافات خانوادگی و جلوگیری از منتقل شدن نزاع‌های درون خانواده به بیرون، از کارکردهای مهم این الگوست.
حجت‌الاسلام بستان در پایان یادآور شد: گرچه در جهان غرب در حال حاضر الگوی خانواده دموکراتیک مطرح‌شده که در آن زن و مرد هیچ‌کدام مدیریت خانواده را بر عهده ندارند و با مشارکت هم، خانواده را هدایت می‌کنند اما این رویکرد با انتقادات جدی روبرو است ازجمله آنکه این الگو آرمان‌گرایانه می‌باشد و به دلیل نقص آدمی و همچنین تفاوت در علایق و سلایق، به‌نوعی دست‌نیافتنی و غیرواقع‌بینانه خواهد بود و در عمل نیز موفقیت‌آمیز نبوده و نتیجه آن کاهش عمر ازدواج‌ها در غرب و افزایش آمار طلاق و جدایی می‌باشد که بیانگر عملی نبودن و موفق نبودن این نظریه است.
گفتنی است، این نشست مجازی با حضور جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه، مشاوران و روانشناسان، پژوهشگران عرصه‌ی خانواده و طلاب و دانشجویان تحصیلات تکمیلی برگزار شد.

 


كد خبر: 40280  |  تاریخ درج خبر: 1400/02/13  |  کد خبرنگار: 201017  |  نام خبرنگار: سيده نجمه موسوي كلاته رضا
ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.
 
نام:
اطلاعات تماس: (تلفن همراه یا ایمیل)
متن:
 
کد امنیتی:       
بالا