پژوهشي پيرامون اخلاق اجتماعي پيامبر اعظم(ص)
سطح 2
کد 10
مدرسه نرجس(س) -‏ كاشمر
استاد داور محمدي علي
استاد مشاور
صفحه 118
نمره 19.41
وضعیت دفاع شده
نام طلبه زهره ثابتي بيلندي
موضوع سیره معصومین
استاد راهنما صمدي محمود
استاد ارزیاب
رتبه عالی
تاریخ شروع
تاریخ پایان 87/06/11
چکیده:
اين رساله با عنوان پژوهشي پيرامون اخلاق اجتماعي پيامبر اعظم صلي الله عليه و آله،‌ به شناخت اخلاق اجتماعي آن بزرگوار مي‌پردازد. در نگارش اين رساله از كتب متنوع تاريخي مانند منتخب التواريخ نوشته محمد هاشم خراساني، تاريخ يعقوبي نوشتة احمدبن ابي يعقوب و تاريخ طبري نوشته محمد بن جرير طبري، كتب روايي مانند بحار الانوار نوشته محمد باقر مجلسي و اصول كافي نوشته محمدبن يعقوب كليني ، كتب تفسيري مانند تفسير نمونه اثر ناصر مكارم شيرازي و تفسير نور تأليف محسن قرائتي، فرهنگ لغت مانند فرهنگ فشرده سخن اثر حسن انوري و فرهنگ دانشگاهي ترجمه المنجد الابجدي نوشته احمد سياح، استفاده شده است. روش تحقيق،‌ روش كتابخانه‌اي مي‌باشد. پيامبر اعظم صلي الله عليه و آله فرزند عبدالله است. نام مادرش آمنه مي‌باشد. اين بزرگوار در مكه،‌ روز هفدهم ربيع‌الاول در عام الفيل متولد شد و در 28‌ صفر سال‌ دهم هجرت‌ رحلت فرمود. آن حضرت با خديجه سلام الله عليها ازدواج كرد. و فاطمه زهرا سلام الله عليها دختر آن بزرگوار مي‌باشد. پيامبر اعظم صلي الله عليه وآله داراي فضيلت‌هاي اخلاقي از جمله ‌اخلاق‌نيكو‌، مهرباني،‌ مدارا،‌ تواضع،‌ سخاوت و بخشندگي،‌ امانتداري و... بود كه اين صفات و فضيلت‌ها در اجتماع و در برخورد با اقشار مختلف جامعه جلوه‌گر مي‌شد. مردم در برخورد با آن حضرت بيشتر به روح مقدس و والاي آن بزرگوار واقف مي‌شدند و همين روح والا و اخلاق عظيم بود كه موجب جذب بسياري از افراد شد و اسلام به سرعت گسترش پيدا كرد. آن حضرت‌ در بين اقشار‌ مختلف‌ داراي‌ جايگاه‌ برجسته‌اي‌ بود‌. با اصحاب‌ و يارانش‌ بسيار مهربان‌ بود‌؛ اگر‌ نياز‌ به كمك‌ مالي‌ داشتند‌ به آنها‌ كمك مي‌كرد و در مسائل‌ مختلف‌ با آن‌ها مشورت‌ مي‌كرد. به زنان‌ احترام‌ مي‌گذاشت‌ و براي‌ آنان‌ جايگاه‌ خاصي‌ در اجتماع‌ قائل‌ بود. با كودكان‌ بسيار مهربان‌ و متواضع بود، به آنها‌ سلام مي‌كرد‌، به خواسته‌هاي‌ آنها توجه‌ مي‌كرد و آنها را مورد مهر و محبت‌ خود قرار مي‌داد. نگاه‌ آن حضرت‌ به جوانا‌ن‌ سرشار از محبت بود‌ و همواره‌ جايگاه‌ آنها را پاس مي‌داشت‌. با آنها‌ مشورت مي‌كرد‌ و مسؤوليت‌هاي‌ مختلف‌ را به آنان‌ واگذار‌ مي‌كرد مانند‌ فرماندهي‌ جنگ، قضاوت و ... . در مورد حقوق‌ همسايگان‌ و خوشرفتاري‌ با آنان‌ نيز بسيار سفارش‌ مي‌كرد.‌ به بردگان‌ شخصيت‌ بخشيد، در مقام‌ قانونگذاري‌ حقوق آنان را رعايت‌ مي‌كرد و راضي‌ نبود كسي آنان‌ را بنده‌ و كنيز بخواند. به محرومان‌ عشق‌ مي‌ورزيد، آنان‌ را بزرگ‌ و ارجمند‌ مي‌داشت.‌ از اين‌رو‌ خود به زندگي ساده‌ و تجمل‌ ابراز علاقه‌ مي‌كرد و ساده‌ مي‌زيست. ‌ عيادت‌ از بيمار‌ در سيره‌ آن حضرت‌ جايگاه ويژه‌اي‌ داشت. بر پا كردن خيمه‌ پرستاري‌ در مسجد پيامبر‌اكرم‌ صلي‌الله‌عليه و آله‌ به دستور آن حضرت‌ از اموري‌ است كه اهميت‌ پرستاري‌ از بيماران‌ را در نگاه او نشان‌ مي‌دهد.‌ در باب ميهمان‌نوازي‌ نيز آن حضرت‌ از ميهمان‌ با عنوان‌ هديه‌ نام‌ برده است‌. در برخورد‌ با مخالفان‌ از چهار اصل پايداري و استقامت،‌ سازش‌ ناپذيري، ستم‌ناپذيري‌، قاطعيت‌ و صلابت‌ استفاده‌ كرد و در برابر آزار‌ها‌ پايداري‌ و استقامت‌ كرد. در برابر‌ مشركان‌ از چهار روش‌ تشويق‌ و تهديد، استدلال‌ و گفتگو، ايجاد محروميت‌ اجتماعي‌ ، جنگ‌ و مبارزه‌ كمك گرفت.‌ با اسيران‌ جنگي‌ به مدارا‌ رفتار مي‌كرد و كرامت‌ انساني‌ آنها را زير پا‌ نمي‌نهاد‌. در مقابل‌ اقدامات‌ يهوديان‌ تا جايي‌ كه مصلحت‌ بود با آنان مدارا مي‌كرد و از روش‌ استدلال‌ و گفتگو‌ كمك مي‌گرفت‌ ولي در برابر‌ سفاهت‌ و لجاجت‌ آنان دستور‌ به جنگ‌ با آنان‌ مي‌داد.‌ با مسيحيان‌ نيز‌ از روش‌هاي‌ گوناگون‌ مانند پاسخ‌ به شبهات‌ و اعزام‌ مبلغين‌ به سرزمين‌هاي آنان‌ كمك گرفت.‌ در برخورد با منافقان‌ از اين شيوه‌ها‌ بهره‌ گرفت: 1ـ افشاگري‌ 2ـ پاسخ به شبهات‌ 3ـ مبارزه‌ با تفرقه‌اي كه توسط‌ منافقان‌ به وجود آمده بود.4ـ مدارا 5ـ قاطعيت واژه‌‌هاي كليدي‌ اين رساله‌ عبارتند از: اخلاق، اجتماع‌، پيامبر‌ صلي‌الله‌عليه و آله‌، اصحاب، زنان، كودكان، مخالفان، مشركان،‌ منافقان.