ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

امکان نظریه‌پردازی در علوم دینی



چهارمین هفته از دوره‌ی تخصصی روش‌شناسی نظریه‌پردازی با عنوان امکان نظریه‌پردازی در علوم دینی، توسط معاونت پژوهش و مرکز نخبگان و استعدادهای برتر حوزه علمیه خراسان در مدرسه علمیه سلیمانیه برگزار شد.

 به گزارش روابط عمومی حوزه علمیه خراسان، حجت‌الاسلام والمسلمین علی‌اکبر نوایی در چهارمین هفته از دوره‌ی تخصصی روش‌شناسی نظریه‌پردازی، به بحث امکان نظریه‌پردازی در علوم دینی پرداخت و "چیستی علم دینی، رویکردها و قلمروها "، "امکان وجود علم دینی و تحقق آن "، " اجتهاد ، عاملی بنیادین بر نظریه‌پردازی در ساحت علوم دینی " و " روش‌ها و شیوه‌های تولید علم دینی با عامل اجتهاد مولد و پاسخگو " را تشریح کرد.
وی بابیان اینکه چیستی علم دینی، دانشی درباره مبانی فرضیات نظریات و آموزه‌های دین و کاربردها و اهداف موجود در دین را بحث می‌نماید، گفت: علم دینی، علمی است که معلوم آن، خلقت و فعل، خداوند متعال است و تلاش می‌ورزد با بهره‌گیری از عقل و به صورتی روشمندانه به کشف خلقت بپردازد و باهدف تبیین، تفسیر کتاب و سنت مانند اصول فقه، ادبیات، علوم قرآنی، فلسفه، حقوق، مباحث حوزه هرمنوتیک... تدوین گردند.
مسئول مرکز نخبگان و استعدادهای برتر حوزه علمیه خراسان با اشاره به اینکه در علم دینی، چند رویکرد مهم و اساسی وجود دارد، تصریح کرد: مبنا گرایی و رویکردهای استنباطی، تخصصی و تجربی، از رویکردهای علم دینی است.
وی بابیان اینکه در مبنا گرایی علومی که با الهام از خود متون مقدس دینی و سازگار با ارزش‌های آن را می‌توان کشف و استخراج نمود، افزود: در این رویکرد، گزاره‌های اسلامی همچون اقتصاد، حقوق، روانشناسی، جامعه‌شناسی، و ... تولید می‌شوند.
حجت‌الاسلام والمسلمین نوایی با اشاره به اینکه رویکرد استنباطی وابسته به رویکرد مبنا گرایی است، ادامه داد: در مبنا گرایی، اصل علوم از بستر دین ایجاد می‌گردند اما در این رویکرد، فربه‌ی دانش دینی از رهگذر اجتهاد استنباطی، بر دامنه علوم تولیدشده افزوده می‌گردد و به استخراج جزئیات علومی که در مبنا گرایی کشف‌شده می‌پردازد.
وی بابیان شیوه‌ی استنباطی، رویکردی تأسیسی است، رابطه‌ی علم دینی باتجربه را، نسبتی روشن برشمرد و گفت: دین، تجربه را نفی نمی‌کند بلکه به آن بها می‌دهد و معرفت می‌بخشد و آن‌ها را به‌عنوان سنت‌های الهی، مورد کاوش قرار می‌دهد.
مسئول مرکز نخبگان و استعدادهای برتر حوزه علمیه خراسان در بخش دیگر به قلمروهای علم دینی ازجمله معارف و الهیات، حیطه علوم انسانی و کلیه علوم مربوط به انسان، اداره زندگی بشر، حقوق، اقتصاد، نظامات سیاسی، اجتماعی و ... اشاره و ابراز کرد: شریعت اسلامی، منبعی لایزال و جوشانی است که قادر است در همه‌ی زمان‌ها و مکان‌ها، به نیازهای روبه تزاید جامعه حکومت و نظامات مختلف، پاسخ بدهد، که این پاسخ‌ها، مجموعه‌ای از علوم را گرد می‌آورند و تأسیس می‌کنند.
حجت‌الاسلام والمسلمین نوایی با اشاره به چگونگی تولید نظریه‌ها، گفت: روش‌شناسی اجتهادی، در خدمت تولید نظریه‌ها است و دین و آموزه‌های بلند آن، در یک نگاه سیستمی، به دنبال مفهوم‌سازی می‌گردد.
مسئول مرکز نخبگان و استعدادهای برتر حوزه علمیه خراسان بابیان اینکه تجدید ساختمان عظیم فقه با تکیه‌بر مواریث گران‌قدر تاریخی، به این است که تمام عناصر موجود در دین، در اندامی ترکیبی و تألیفی لحاظ گردند تا در پرتو آن، اندام جدیدی از فقه عرضه گردد، تصریح کرد: آمیختگی روش فقهی و علمی با نسبت سنجی متون با نیازها ، بلندترین گام در عرصه تحول و تولید علم است.
حجت‌الاسلام والمسلمین نوایی در پایان با اشاره به لزوم چند امر در تولید علم دینی، خاطرنشان کرد: توجه به درک احکام اجتماعی و حکومتی اسلام ، پاسخ به نیازهای زمان، لزوم ایجاد تحول ماهوی و کار گروهی در فقه، دوری گزیدن از انحصارگرایی روشی، بهره‌وری بایسته از عقل و درک و سهم عقل در کشف احکام شریعت، دوری از جمود گرایی در نگاه به مسائل و بهره‌وری فقه اجتهادی از سایر علوم، برای تولید علم دینی لازم و ضروری است.
گفتنی است، دوره‌ی روش‌شناسی نظریه‌پردازی به همت مرکز نخبگان و استعدادهای برتر و با همکاری معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان ویژه مستعدین و پژوهشگران برتر سطح 4 این حوزه در مدرسه علمیه سلیمانیه برگزار می‌شود و از 23 آبان شروع و تا 15 اسفند سال جاری ادامه خواهد داشت.


كد خبر: 36362  |  تاریخ درج خبر: 98/09/19  |  کد خبرنگار: 201017
ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.
 
نام:
اطلاعات تماس: (تلفن همراه یا ایمیل)
متن:
 
کد امنیتی:       
بالا
--%>