ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

ضرورت تدوین دائره المعارف سنت های کارآمد حوزه علمیه

آیت الله اعرافی تاکید کرد؛

مدیر حوزه علمیه قم با بیان این که حوزه های علمیه دارای سابقه و پیشینه هزار ساله هستند، گفت: در طول جریانات هزاره قبل تاکنون، حوزه هویت واحده خود را حفظ کرده است.

به گزارش روابط عمومی حوزه علمیه خراسان، آیت الله علیرضا اعرافی، مدیر حوزه علميه قم در نشست با اعضای دبیرخانه همایش ملی حوزه علمیه، سنت های کارآمد با بیان این که حوزه نهاد علمی، فکری، معنوی، روحی، اجتماعی، اخلاقی، سیاسی و سابقه دار و ریشه دار در تاریخ است، گفت: اساسا ریشه دار بودن یک نهاد در تاریخ و پشت سر گذاشتن یک ادوار طولانی برای یک نهاد، امر مهمی است.
وی با بیان این که در دانشگاه های خارج از کشور بر قدمت یک مرکز توجه ویژه ای دارند چراکه از نظر روانشناختی، دانشجو در آن مرکز احساس هویت می کند، تصریح کرد: سابقه و پیشینه عملا به عنوان نشانه بلوغ و هویت یک دستگاه بوده و یکی از عوامل مهم در جایگاه و منزلت یک مرکز شناخته می شود.
مدیر حوزه علميه قم  با بیان این که حوزه های علمیه عملا دارای سابقه و پیشینه هزار ساله هستند، خاطر نشان کرد: البته سابقه تاریخی و پیشینه، گاهی با حفظ هویت واحده و گاهی نیز با یک دگرگونی هویت همراه است که البته در این جریانات تاکنون حوزه هویت واحد خود را حفظ کرده است.
آیت الله اعرافی با بیان این که دانشگاه آکسفورد از زمان قرون وسطی سابقه دارد یعنی به معنای عام نکته اول را واجد است، اما برخوردار از نکته دوم نیست و هویت واحده یگانه ای ندارد، تصریح کرد: به واقع این تبدل انقلاب نشان می دهد، آن هویت موجود، ضعفی داشته است که نمی توانسته بماند.
وی با بیان این که از سوی دیگر حوزه های علمیه هویت واحده ای دارند، ابراز کرد: باید کتابی،  تاریخ جامع حوزه های علمیه و وحدت در عین تنوع آن را به صورت یک موسوعه کامل در منظر عام به تصویر بکشد که در همین راستا اخیرا جامعة المصطفی العالمیه کتابی را در چندین جلد به چاپ رسانده است.
مدیر حوزه  علميه قم  با بیان این که البته این تطور و تحولات، آن وحدت ذات و هویت را کنار نزده و آن را ویران نکرده است، بیان کرد: علی رغم جابه جایی های جغرافیایی که مرکز حوزه گاهی متکثر و در مراکز مختلفی بوده است اما در عین حال همه ریشه های حوزه به صورت شبکه به هم پیوسته درآمده اند.
آیت الله اعرافی با بیان این که بنابراین در تاریخ متطور حوزه های علمیه همواره این هویت واحده حفظ شده است، خاطر نشان کرد: در تاریخ متطوری که هویت واحده حوزه حفظ شده است، حوزه همیشه نقش مثبت و جریان ساز و پرونده قابل دفاعی دارد که علی رغم همه فراز و فرود و فشارها و سختی های موجود، در ابعاد مختلف، نقش های متعدد، متنوع، مهم، اثرگذار و غالبا مثبت و مفید را دنبال کرده است.
وی با بیان این که از سوی دیگر حوزه طبعا به لحاظ قلمرو معرفتی و دانشی قبض و بسط هم داشته آنطور که در دوره جدید بسیاری از رشته ها از حوزه منفک شده و از سوی دیگر در قلمرو خود بسط پیدا کرده است، عنوان کرد: البته این قبض و بسط در قلمروی کاری موجب بهم زدن هویت آن نشده است.
مدیر حوزه علميه قم با بیان اینکه در عمده تحولات در جهان اسلام، منطقه و ایران، زعما و دانش آموختگان حوزه پیشگام بوده و در برخی اتفاقات تاریخی سرنوشت ساز همچون جریان تنباکو نیز حوزه های علمیه نقش چشمگیری داشته اند، تصریح کرد: نمونه بارز دیگر آن را می توان در هشت سال دوران دفاع مقدس و همچنین پیروزی انقلاب مشاهده کرد که حوزه و امام به عنوان زعمای اصلی حاضر بودند.
آیت الله اعرافی در ادامه ضمن ارائه پیشنهادات در خصوص احیای سنت های کارآمد حوزه های علمیه، با بیان این که باید چند نوع موسوعه و دایرة المعارف که حاوی معرفی حوزه و کلیت آن باشد تدوین شود، گفت: در حقیقت باید کتابی، مکاتب و تفکرات پیش از این را به طور دقیق تحلیل کند.
وی با بیان این که باید با نگاه جامع و موسوعه ای درباره حوزه ها برآوردهای دقیق و درستی داشت، تصریح کرد: از سوی دیگر باید در نظام آموزشی خودمان، برای تبیین و تعمیق این هویت تلاش ویژه ای صورت بگیرد.
مدیر حوزه  علميه قم  با بیان اینکه اگر این هویت به خوبی شکل بگیرد، موجب غناء می شود و طلبه خودش را به هیچ چیز حتی اگر در فقر و سختی نیز باشد، نیازمند نمی بیند، عنوان کرد: در حقیقت باید تلاش کنیم تا طلاب با این هویت اصیل خود آشنا شوند و از آن غفلت نکنند.
آیت الله اعرافی با بیان این که البته نسبت به اهمیت و جایگاه حوزه های علمیه بعد از عصر انقلاب و رویش ها باید بیشتر سخن گفته شود، خاطر نشان کرد: در مطالعات راهبردی صورت گرفته نسبت به ایران بیش از 500 کتاب، مقاله، پایان نامه و .... راجع به حوزه های علمیه جمع آوری شده است.
وی با بیان این که از سوی دیگر در خارج از کشور نیز هزاران اثر و مقاله راجع به حوزه های علمیه، روحانیت و مرجعیت کار شده است چراکه می دانند این مرکز، پایگاهی اجتماعی و تاثیرگذار است، ابراز کرد: به همین منظور در فضای داخل کشور باید بر فعالیت ها و رسالات حوزه های علمیه بیشتر کار شده و کسانی که در مجموعه حوزه ها هستند نسبت به این نهاد مقدس خودشناسی داشته و پژوهش محور باشند.
مدیر حوزه  علميه قم  با بیان اینکه از سوی دیگر توجه بیش از حد به هویت تاریخی، نباید مانع نوسازی شود، گفت: گاهی انسان ها به گذشته چنان وابسته می شوند که قدرت انعطاف و مانور را از دست می دهند و از سوی دیگر نیز اگر روزآمدگی با عجله و بدون اتکاء بر ریشه ها باشد، بنیان ها تخریب می شود.
آیت الله اعرافی ادامه داد: بنابراین اگر این اتکاء بر هویت، به نوعی گذشته گرائی افراطی بیانجامد، مسیر خطرناکی رقم می زند و اگر به نوسازی بی حساب و کتاب منجر شود، آنهم ویرانگر است.
وی خاطر نشان کرد: از سابق در چندین عرصه حوزه های علمیه بر مجموعه سنت های اصیل آموزشی، پژوهشی، اخلاقی، معنوی، تربیتی، مدیریتی، تبلیغی اجتماعی، معیشتی و زیست حوزوی تاکید داشته ایم که اگر این سنت های کارآمد امروز احیا شوند می توانند پاسخ شایسته ای به نیازهای جوامع بدهند.
مدیر حوزه علميه قم  با بیان اینکه در حوزه علمی و آموزشی باید آن علاقه مندی به حل مسئله، کشف حقیقت و .... در وجود یک طلبه مجددا زنده شود، بیان کرد: شناخت و کشف حقیقت نه در معامله با مدرک، نه با پول و نه در مقام اجتماعی است، بلکه این امر، به منزله شناخت حقیقت یعنی همان پیگیری اصالت رسالت الهی حوزه های علمیه بوده که با هیچ چیز دیگری معاوضه نمی شود.
آیت الله اعرافی با بیان اینکه منظور اینجاست که طلبه واقعا علم را برای خدا، رسالت خود و کشف حقیقت دنبال کند و با هیچ چیزی معامله نداشته باشد، تصریح کرد: به واقع اگر این امر به عنوان هویت و سنت باشد، موجب می شود که حقیقت یابی در همه احوال زندگی آن طلبه جریان داشته باشد، این سنت دقیقا برآمده از همان دوران و ایام قدیم بود و الان هم کم و بیش وجود دارد که باید تقویت شود.
وی با بیان اینکه از سوی دیگر کارهای جدیدی که باید دز حوزه های علمیه انجام شود، از استحکام و اصالت متدولوژیک برخوردار نیست، اظهار کرد: کارهای جدید بسیاری وجود دارند که باید دنبال شود ولی یک منطق قوی اجتهادی بر آن حاکم نیست و سنت هایی که وجود دارند، در یک بخش مثل علم اصول، ساماندهی می خواهد چراکه به واقع علم اصول، هویت و عمق را در ساختار خود حفظ می کند.
مدیر حوزه علميه قم  با اشاره به ضرورت تقویت رابطه اساتید و طلاب به عنوان یک سنت کارآمد در حوزه های علمیه عنوان کرد: رابطه علمی مستمر، ریشه دار و همراه با یک قداست در عین حال نقادی میان شاگردان و اساتید از دسته سنت هایی است که خیلی می تواند نتایج مثبتی به بار بیاورد.
آیت الله اعرافی با بیان اینکه از سوی دیگر قدرت مانور، انتخاب، آزادگی و حس انتخاب گری برای طلبه و همین طور استاد، از سنن مهمی است که در نوسازی ها تضعیف می شود، گفت: در این زمینه سنت های اصیل و کارآمد بسیار دیگری نیز وجود دارند که باید بازنگری و بازسازی شده و در بطن زندگی افراد جاری شوند.

 


كد خبر: 36319  |  تاریخ درج خبر: 1398/09/15  |  کد خبرنگار: 207368
ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.
 
نام:
اطلاعات تماس: (تلفن همراه یا ایمیل)
متن:
 
کد امنیتی:       
بالا