جامعیت و تلازم همه جانبه در دستگاه فلسفه صدرایی موج می زند



دانشیار گروه فلسفه و حكمت اسلامی دانشگاه فردوسی گفت: عظمت ملاصدرا به این است که آنچه را از آراء فیلسوفان و متکلمان دریافت کرده توانسته در یک دستگاه پیراسته هضم نماید که این جامعیت و تلازم همه جانبه در کمتر دستگاه فلسفی دیده میشود.

به گزارش روابط عمومی حوزه علمیه خراسان، دکتر عباس جوارشکیان در دوره دانش افزایی اساتید در مدرسه علمیه عالی نواب که به همت اداره امور اساتید معاونت آموزش حوزه علمیه خراسان برگزار شد، ضمن تبیین دقیق فلسفه نوصدرایی و مصادیق آن به وضعیت امروز این فلسفه پرداخت.
وی با بیان این که امروز فلسفه صدرایی با تشخص فکری خاصی وجود دارد، گفت: امروز نقدهای متعددی نسبت به فلسفه صدرایی برقرار بوده و کسانی هستند که این هویت را باور نداشته و به اصالت آن نیز تردید دارند در حالی که فلسفه صدرایی دانشی از دانش های بشری است که در بستر تمدن های تاریخی شکل گرفته و به تناسب هر تمدنی اوصاف خاصی یافته است.
دانشیار گروه آموزشی فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به بخش دیگری از نقدهای ناظر بر فلسفه صدرایی ابراز کرد: بخشی معتقدند فلسفه صدرایی همان عرفان و مکتب مشاء و یا مجموعه ای سرجمع شده از آراء و اندیشه متفکرین است که جناب صدرا گزینشی کرده و با تعبیرات تند سخنان و افکار دیگران را در مجموعه فلسفه خویش آماده کرده است.
دکتر جوارشکیان با بیان این که عده زیادی با چنین نقدهایی فلسفه صدرایی را زیر سوال برده و بر راستی و درستی این نوع فلسفه تردید وارد می کنند، خاطر نشان کرد: کسانی هستند که وقتی تریبون به دست می گیرند، اعتقاد راسخ دارند فلسفه صدرایی در حوزه کلام بوده که سبقه فلسفی به خود گرفته و حکمت متعالیه نیز حاشیه ای بر حکمت مشاء است.
شرط اثبات یک دستگاه فکری ، رویت دقیق انسجام، یکپارچگی و تلازم میان اضلاع آن است
وی با بیان این که در پاسخ به این انتقادات، برای اثبات آن که یک دستگاه فکری و یا یک رای، مکتب و مجموعه ای از آراء و نظریات اصالت دارد یا نه باید به وحدت هویت، ارتباط و انسجام میان اجزای آن نگاه کرد، گفت: برای اثبات اصالت باید دید آیا میان اضلاع یک تفکر تلازم و داد و ستدی برقرار است و آیا می توان در مجموع آراء تصویر واحدی را ترسیم کرد.
دانشیار گروه آموزشی فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد با بیان این که اگر توانستید در مجموع آراء هویت واحدی را متصور شوید باید بدانید که آن تفکر تفکر اصیلی است ولو اجزای خود را از مجاری متعدد کسب کرده باشد، بیان کرد: اصالت یک اندیشه از یک فیلسوف به این نیست که صفر تا صد آن را خود یافته باشد؛ بلکه قاعده تفکر و اندیشه آن است که همه از یکدیگر ارتزاق کرده و هر یک برای تدوین مجموعه ای از افق دیگری به قضایا نگاه می کنند و دانش را پیش می برند.
جامعیت و تلازم همه جانبه در دستگاه فلسفه صدرایی موج می زند
دکتر جوارشکیان ادامه داد: در حقیقت عظمت ملاصدرا به این است که آنچه را از آراء فیلسوفان و متکلمان دریافت کرده توانسته تا در یک دستگاه پیراسته هضم و فهم نماید که این انسجام، جامعیت و تلازم همه جانبه در کمتر دستگاه فلسفی دیده می شود.
وی با بیان این که فلسفه ملاصدرا دستگاه فکری است که بسیاری از اضلاع آن با دیگر دستگاه های فکری تفاوت اساسی دارد و نمی شود دو ماهیت مختلف از دو دستگاه فکری را با یکدیگر تجمیع کرد، افزود: عده ای اینطور پافشاری می کنند که فلسفه صدرایی جزئی از فلسفه مشاء است که این نوع تفکر ناشی از عدم احاطه به دستگاه های فلسفی در جهان اسلام بوده و اثبات بر این مدعا آنجاست که ملاصدرا در تتمه بحث علیت، وحدت شخصیتی وجود را به کرسی اثبات عقلی می نشاند.
اهمیت اثبات وحدت شخصی و وجودی با سلوک عقلی در جهان هستی
دانشیار گروه آموزشی فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به اهمیت اثبات وحدت شخصی و وجودی با قدم و سلوک عقلی اظهار کرد: بنا به تعبیری از ملاصدرا اگر بتوانید قله نهایی عرفان را که وحدت شخصی و وجودی است، با قدم و سلوک عقلی اثبات کنید، آنگاه می توان گفت پروژه اندیشه بشر در فهم واقعیت به پایان رسیده است.
دکتر جوارشکیان ادامه داد: در حقیقت هر کس این قله را فتح کند، بنا به تعبیر ملاصدرا و سایر بزرگان دستگاه فلسفی به نقطه اتکایی دست یافته که این آخرین قدم در حکمت و فلسفه است همانطور که ملاصدرا نیز آن را غایت فلسفه خود می خواند و اعتقاد راسخ دارد كه همه تلاش ها در راستای رسیدن به همین مقصود تجمیع شده است.
وی با بیان این که البته امروز باید دست به پیرایش فلسفه صدرایی زد و تلاش کرد اندیشه صدرا بسط داده شود، ابراز کرد: امروز باید فلسفه ای که در بستر اندیشه بزرگان اسلام به بلوغ رسیده، تلازمات و ابعاد استراتژیک آن تبیین و استخراج شود.
فلسفه نوصدرایی به معنای عبور از ملاصدار و تاسیس دستگاه فلسفی جدید نیست
دانشیار گروه آموزشی فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد با بیان این که فلسفه نوصدرایی به معنای عبور از ملاصدرا و تاسیس دستگاه فلسفی جدید نیست، بیان کرد: هر نوع نقدی نسبت به فلسفه صدرایی و یا هر مساله تازه ای از صدرا را نمی توان به نوصدرایی تعبیر کرد بلکه اگر میزان نقدها و آراء تاسیسی به درجه ای برسد که سیمای اصلی فلسفه صدرایی را با تراکم آراء و نقدهای درپرتو سیستم صدرایی و با حفظ اصول اصلی آن متحول کند، آنگاه نوصدرایی خوانده می شود.
دکتر جوارشکیان افزود: البته این تحول بنیادین به معنای خروج از سیستم صدرایی نیست بلکه همه تحول باید در درون سیستم صدرایی و با حفظ اصول اصلی آن یعنی اصالت وجود، وحدت حقیقت وجود و تشکیک وجود باشد و در عین حفظ اصالت و هویت فلسفه صدرایی تنها تغییراتی در شاکله و تسبیح ساختاری آن اتفاق بیافتد.
مواجه با اندیشه های جدید یکی از گام های بنیادین منتهی به فلسفه نوصدرایی است
وی در ادامه مواجه با اندیشه های جدید را یکی از گام های بنیادین منتهی به فلسفه نوصدرایی دانست و با بیان این که در عرصه فلسفه مکاتب متعددی وجود دارد که یک فیلسوف نباید بی خبر از آن باشد، بیان کرد: چطور می توان در زمینه دانشی سخن گفت و یا نظریه پردازی کرد اما همچنان از خطوط مقدم آن دانش و از نظر فلاسفه معاصر بی اطلاع بود.
دانشیار گروه آموزشی فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد با بیان این که تحول در صورتی در حوزه های ما و این دستگاه های فلسفی اتفاق می افتد که در خط مقدم باشید و بدانید امروز در دنیا چه نظراتی ارائه می شود، ابراز کرد: باید نسبت به وقایع روز دنیا آگاه باشید و ضمن موضع گیری در برابر آن ها، برای تحول در میدان فلسفه ورود کنید.

 


كد خبر: 27808  |  تاریخ درج خبر: 97/04/17  |  کد خبرنگار: 3884
 
نام:
اطلاعات تماس: (تلفن همراه يا ايميل)
متن:
 
كد امنيتي:       
بالا