امروز: شنبه ۲ تیر ۱۳۹۷
RSS   جستجو
بستن در حال بارگذاری...
امام عسكرى عليه السلام: «ما تَرَكَ الحَقَّ عَزيزٌ إلاّ ذَلَّ ، و لا أخَذَ بِهِ ذَليلٌ إلاّ عَزَّ»    «هيچ عزّتمندى، حقّ را فرو نگذاشت مگر اين كه به ذلّت افتاد، و هيچ ذليل و ناتوانى، حق را نگرفت مگر اين كه عزيز و نيرومند شد»    بحار الأنوار : ۷۸ / ۳۷۴ /۲۴
در کارگاه دانش افزایی اساتید علوم عقلی پاسخ داده شد

علت قرار گرفتن معرفت شناسی دینی در درون بحث های کلامی چیست؟


کلام یک دانش مصرف کننده بوده و موادّش را از سایر علوم همچون فلسفه تهیه می کند و فیلسوفان مدرن معتقدند زمانی می توان از اصل هستی صحبت کرد که بتوان نسبت به آن شناخت داشت.

به گزارش روابط عمومی حوزه علمیه خراسان، دکتر جهانگیر مسعودی در کارگاه دانش افزایی اساتید علوم عقلی که امروز پنجشنبه 21 دی ماه در مدرسه علمیه عالی نواب برگزار شد با بیان این که دانش کلام  تقریباً از همه علوم دیگر مانند فلسفه، منطق و فیزیک بهره می برد، عنوان کرد: بزرگانی چون آیت الله سبحانی و آیت الله جوادی آملی معتقدند که چیزی به عنوان کلام جدید وجود ندارد، بلکه مسائل جدیدی به علم کلام اضافه شده است که با همان مبانی قبلی می توان به آن ها پاسخ داد و بروز این مسائل نمی تواند سبب و علت علم جدیدی باشد در حالی که برخی از نظریه پردازان مولفه هایی برای کلام جدید قائل هستند که در کلام قدیم نیست و با آن فرق دارد.
وی در مورد الهیات طبیعی گفت: طرفداران الهیات طبیعی معتقدند که نور عقل برای رسیدن به خداوند کافی است؛ در واقع این ها افرادی هستند که متدیّنند ولی از نقل استفاده نمی کنند و در مقابل الهیات طبیعی، الهیات وحیانی وجود دارد که پیروان آن به اصالت عقل اعتقاد دارند و البته در سده های گذشته افرادی مانند زکریای رازی وجود داشتند که اصالة العقل بودند.
عضو هیات علمی گروه فلسفه و حكمت اسلامی پژوهشکده اسلام تمدنی در توضیح علت قرار گرفتن معرفت شناسی دینی در درون بحث های کلامی با اشاره به سه موج هستی شناسی، معرفت شناسی و زبان شناسی در فلسفه، اظهار کرد: دلیل عام این مطلب که به مذهب و دین خاصی اختصاص ندارد این است که کلام یک دانش مصرف کننده بوده و موادّش را از سایر علوم همچون فلسفه تهیه می کند و فیلسوفان مدرن معتقدند زمانی می توان از اصل هستی صحبت کرد که بتوان نسبت به آن شناخت داشت، بنابراین تا مباحث معرفت شناسی مطرح نشود، بحث از هستی معنا ندارد و بر همین اساس مباحث معرفت شناسی را دارای اهمیت و مقدم می دانند.
مسعودی ابراز کرد: فلسفه از جهتی به نظری و تحلیلی تقسیم می شود؛ فلاسفه نظری مبنای جزمگرایی و پیش فرض هایی دارند که بر مبنای آن ها به بررسی مسائل می پردازند در حالی که فلاسفه تحلیلی شکاک بوده و رویکردی انتقادی دارند.
وی هم چنین در توضیح علت خاص قرار گرفتن موضوع معرفت شناسی دینی در درون بحث های کلامی گفت: این دلیل ویژه متکلمین شیعه بوده و آن ها در 150 سال اخیر به دنبال پاسخ به این سوال بوده اند که چرا تمدن اسلامی رو به زوال رفته است.
این دکترای فلسفه و حكمت اسلامی با تأکید بر این که اعتقادات مشکل ندارند بلکه گاهی فهم از اعتقادات دچار اشکال هستند، عنوان کرد: شهید مطهری در مقدمه کتاب انسان و سرنوشت بیان می کند که حدود 20 سال درگیر دلایل انحطاط مسلمان ها بوده است و ذکر می کند که بعضی از مستشرقین علت انحطاط مسلمانان را بعضی از عقایدشان از جمله قضا و قدر می دانند و این نشان از فهم بد از موضوع قضا و قدر دارد.
مسعودی رویکرد سید جمال در مورد مسئله انحطاط را رویکرد رفتاردرمانی نامید و افزود: سید جمال سه علت ممکن انحطاط را اصل منبع، فهم از منبع و عمل به آن بیان کرده و معتقد است ما در اصل منبع که مشکلی نداریم و در فهم از منبع هم می دانیم که اسلام از ما چه می خواهد، بنابراین مشکل انحطاط از عمل نکردن ما به فهم از آموزه هاست.
وی اضافه کرد: اقبال و افراد پس از او از دیگر از کسانی هستند که برای مساله انحطاط راه حل ارائه کرده اند و مشکل را در فهم ما از منابع می دانند که به این راه، شناخت درمانی می گویند و البته نظر شهید مطهری هم همین است و به همین دلیل تلاش کرده به تصحیح فهم ما از جوانب مختلف دین بپردازد و بیشتر آثار ایشان به دنبال تصحیح تصویر و ذهنیت ما از اسلام است.
مشاور معاون فرهنگی اجتماعی و دانشجويی دانشگاه فردوسی مشهد افکار، احوال و اعمال را سه ضلع مثلث شناخت درمانی دانست و اظهار کرد: احوال و اعمال تابع افکار ماست و تا فکر اصلاح نشود، دوتای دیگر اصلاح نمی شوند.
مسعودی گفت: افراد دیگری همچون سروش، شبستری و بسیاری دیگر طرفدار شناخت درمانی هستند؛ مثلاً سروش سنگسار و موارد این چنینی را از عوارض و نه از ذاتیات اسلام می داند و معتقد است که این ها را طبق مصالح و مفاسد هر زمان و هر مکان و هر عرف می توان کنار گذاشت.
عضو هیات علمی گروه فلسفه و حكمت اسلامی پژوهشکده اسلام تمدنی در توضیح دو گروه شناخت درمان ها ابراز کرد: سنت گراها مانند شهید مطهری معتقدند با حفظ مبانی می توان خوانش خود از منابع را تصحیح کرد و قائل به اجتهاد در فروع هستند و در واقع این افراد تقدم نقل یا تساوی بین عقل و نقل را پذیرفته اند در حالی که مدرنیست یا نوگراها مانند سروش بسیاری از مبانی را کنار گذاشته و قائل به اجتهاد در اصول و تقدم عقل مدرن بر نقل هستند.
 


كد خبر: 20999  |  تاریخ درج خبر: 96/10/21  |  کد خبرنگار: 201020
 
نام:
اطلاعات تماس: (تلفن همراه يا ايميل)
متن:
 
كد امنيتي:       
دفتر فناوری اطـلاعات مرکز مدیریت حـوزه علمیه خراســان
تلفن تماس: ۳۲۰۰۸۱۱۸ ۰۵۱ - فکس: ۳۲۲۵۷۸۴۹ ۰۵۱
بالا