امروز: یکشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۶
RSS   جستجو
بستن در حال بارگذاری...
امام عسكرى عليه السلام: «ما تَرَكَ الحَقَّ عَزيزٌ إلاّ ذَلَّ ، و لا أخَذَ بِهِ ذَليلٌ إلاّ عَزَّ»    «هيچ عزّتمندى، حقّ را فرو نگذاشت مگر اين كه به ذلّت افتاد، و هيچ ذليل و ناتوانى، حق را نگرفت مگر اين كه عزيز و نيرومند شد»    بحار الأنوار : ۷۸ / ۳۷۴ /۲۴

معناشناسی شناختی مقدّم بر تفسیر است


رئیس پژوهشکده حکمت اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی عنوان کرد: ضرورت بازنگری در سنت های تفسیری احساس می شود.

به گزارش روابط عمومی حوزه علمیه خراسان، حجت الاسلام دکتر علیرضا قائمی نیا در نشست «تحلیل آیات بر اساس معناشناسی شناختی» که پیش از ظهر امروز در سالن اجتماعات دانشگاه علوم اسلامی رضوی برگزار شد، کانون توجه را یکی از مباحث اصلی در معناشناسی شناختی دانست و توضیح داد: زبان مانند یک سیستم توزیع توجه است که اشیاء و مسائل را گاهی در کانون توجه قرار داده، گاهی به حاشیه برده و گاهی خارج از محدوده توجه تصویر می کند.
وی افزود: در معناشناسی قرآنی به دنبال پی بردن به مفهوم سازی های الهی هستیم و این که چرا خداوند در آیات مختلف مسئله ای را در کانون توجه قرار داده و مسئله دیگر را به حاشیه برده است.
حجت الاسلام قائمی نیا با تأکید بر این که معناشناسی بر تفسیر قرآن تقدّم دارد و ضرورت بازنگری در سنت های تفسیری احساس می شود، اظهار کرد: تکرارهای یک واژه در قرآن ممکن است با توجه به سیاق و ضابطه های مشخص و بافت پیرامونی آن، معانی متفاوتی را در بر داشته باشد که در علم تفسیر چنین مسئله ای به صورت ضابطه مند تعریف نشده است؛ بنابراین باید قبل از تفسیر، معناشناسی منقّهی داشته باشیم.
این پژوهشگر علوم دینی و فلسفه اضافه کرد: معناشناسی شناختی در معناشناسی روایات نیز به شکل اعجاب آوری کاربرد و معنا دارد و ما را به دنیای جدیدی وارد می کند.
حجت الاسلام قائمی نیا با تأکید بر این که معانی در مفهوم شناسی شناختی انعطاف پذیرند، افزود: با درک مفهوم سازی های قرآنی به این مسئله که چنین کتابی نمی تواند ساخته دست بشر باشد، ایمان بیشتری پیدا خواهیم کرد.
وی با بیان این که این که تفسیر قرآن به قرآن مقیّد به درک مفهوم سازی های آن است و باید هر دو جنبه سلبی و ایجابی را در این روش مورد توجه قرار داد، گفت: معناشناسی شناختی برداشت های فلسفی، کلامی و حتی فقهی ما را تغییر و به آن ها جهت می دهد.
معناشناسی در حاشیه تفسیر بوده است
رئیس پژوهشکده حکمت اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی عنوان کرد: معناشناسی علی رغم این که در سنت اسلامی و در ادبیات، فلسفه، اصول و عرفان کاربردهایی داشته و مفسّران در برخی موارد به آن پرداخته اند، مبحث جدید و اثرگذاری در علوم قرآنی به شمار می رود.
حجت الاسلام قائمی نیا تصریح کرد: مباحث معناشناسی در تفسیر قرآن در حاشیه بوده، به صورت پراکنده مطرح شده و صورت علمی مشخصی ندارد، اما دانش معناشناسی یکی از شاخه های زبان شناسی جدید است که معنا را نظام مند و علمی و طی یک فرآیند بررسی می کند.
ایده اصلی علوم شناختی چیست؟
وی با بیان این که زبان، آئینه تمام نمای پردازش های ذهن گوینده است، گفت: منظور از شناخت در این علم، درک فرآیندهای ذهنی گوینده است که در زبان متجلّی شده است؛ به عبارت دیگر کار اصلی علوم زبان شناسی و معناشناسی شناختی مطالعه و بررسی ذهن بشر است.
نویسنده کتاب «معناشناسی شناختی قرآن» ایده اصلی علوم شناختی را تقدّم ذهن شناسی بر تدوین و تولید علوم دانست و ادامه داد: علوم شناختی بر این مسئله تأکید دارد که ذهن انسان را تنها با استفاده از تحلیل های فلسفی نمی توان شناخت و باید در این زمینه فلسفه و علوم تجربی با هم همکاری داشته باشند.
علوم شناختی مهم تر از دانش هسته ای
حجت الاسلام قائمی نیا در مورد اهمیت علوم شناختی با اشاره به تنظیم سند این علوم در شورای عالی انقلای فرهنگی و شروع تدریس آن در دانشگاه ها، گفت: برخی از کشورها اسناد مربوط به علوم شناختی را در رده اسناد طبقه بندی شده خود قرار داده اند؛ هم چنین علوم شناختی چنان بر سایر علوم هم چون اقتصاد و جامعه شناسی اثر داشته که برخی آن را مهم تر از علوم هسته ای می دانند.
وی با بیان این که خداوند در قرآن وارد بازی زبان بشر شده و در آن تجلی یافته است و اصول و قواعد مفهوم سازی بشری را مورد استفاده قرار داده است، اذعان کرد: اگر معناشناسی شناختی را بر معناشناسی قرآنی تطبیق کنیم، به تعبیری با ذهن و پردازش های الهی درگیر هستیم و از آن جا که تحلیل معنای آیات صرفاً با تحلیل موقعیت خارجی آن ها ممکن نیست، نیاز به پردازش های شناختی داریم.


كد خبر: 15864  |  تاریخ درج خبر: 95/10/20  |  کد خبرنگار:
 
نام:
اطلاعات تماس: (تلفن همراه يا ايميل)
متن:
 
كد امنيتي:       
دفتر فناوری اطـلاعات مرکز مدیریت حـوزه علمیه خراســان
تلفن تماس: ۳۲۰۰۸۱۱۸ ۰۵۱ - فکس: ۳۲۲۵۷۸۴۹ ۰۵۱
بالا