امروز: یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶
RSS   جستجو
بستن در حال بارگذاری...
امام عسكرى عليه السلام: «ما تَرَكَ الحَقَّ عَزيزٌ إلاّ ذَلَّ ، و لا أخَذَ بِهِ ذَليلٌ إلاّ عَزَّ»    «هيچ عزّتمندى، حقّ را فرو نگذاشت مگر اين كه به ذلّت افتاد، و هيچ ذليل و ناتوانى، حق را نگرفت مگر اين كه عزيز و نيرومند شد»    بحار الأنوار : ۷۸ / ۳۷۴ /۲۴
آیت‌الله سبحانی پاسخ گفت؛

شروط اساسی در تحقق بدعت کدامند؟


آیت‌الله سبحانی در جمع طلاب حوزه علمیه خراسان گفت: انسان بدعت‌گذار کسی است که می‌خواهد در شریعت الهی دخل و تصرف کند و کارش را که هیچ پشتوانه‌ای در دین ندارد، به خدا نسبت بدهد.

 به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه علمیه خراسان، آیت‌الله العظمی جعفر سبحانی در چهارمین جلسه از سلسله جلسات بررسی مبانی فکری ابن تیمیه و وهابیت که در مدرسه علمیه عالی نوّاب مشهد برگزار می‌شود، به بیان تعریف بدعت، شروط اطلاق بدعت و انگیزه‌های آن پرداخت.


بدعت در لغت و اصطلاح
وی در ابتدای سخنان خود عنوان كرد: دو لفظی که بیش از سایر الفاظ در بیان آمران به معروف و ناهیان از منکر وهابی می‌آید، شرک و بدعت است و متأسفانه چنین عباراتی را به بسیاری از اعمال ما نسبت می‌دهند.


آیت‌الله سبحانی بدعت را در لغت، نوآوری معنا کرد و افزود: عرب هر کار بی‌سابقه‌ای را بدیع می‌نامد و از آن‌جا که آفرینش آسمان‌ها و زمین بدون الگوی سابق بوده است، خداوند خود را «بدیع السماوات والارض» خوانده است.


وی در مورد معنای اصطلاحی بدعت نیز بیان داشت: بدعت در اصطلاح علما، تصرف در قانون الهی است، به صورت کاستن چیزی از آن، افزودن چیزی بر آن و یا درست کردن قانون جدیدی که ریشه دینی ندارد و به عبارت دیگر نوعی نوآوری در آئین الهی است که سابقه‌ای در کتاب و سنت نداشته باشد.


این مرجع تقلید شیعه در مورد شرک در تقنین ابراز کرد: هیچ کس حق ندارد قانونی را تصویب کند و آن را به خدا نسبت دهد، بدون این‌که در شریعت خدا وارد شده باشد و لذا چون بدعت‌گذار در قانون خدا تصرّف کرده است، یک نوع مشرک است.


چرا تنها قانون‌گذار خداست؟
وی در پاسخ به این مسئله که چرا تنها قانون‌گذار و شارع خداست و جز او قانون‌گذاری برای بشر نیست، سه شرط انسان‌شناسی کامل، پیراستگی از سود شخصی و متأثر نبودن از قدرت‌های بزرگ را یادآور شد و ادامه داد: این شرایط سه‌گانه فقط و فقط در خدا جمع است و لذا قرآن فرموده است: «ان الحکم الا لله».


آیت‌الله سبحانی هم‌چنین در مورد تفاوت میان قانون‌گذاری و برنامه‌ریزی گفت: مجالس قانون‌گذار مثل مجلس شورای اسلامی، نقش برنامه‌ریزی را دارند و می‌بایست با در نظر گرفتن شرع و با توجه به کتاب و سنت، برای پیشرفت مملکت و دفاع از منافع آن مقرراتی را تصویب کنند و روی همین اصل، در نظام جمهوری اسلامی شورای نگهبان تعریف شده است تا مصوّبات مجلس را در مورد تطبیق با کتاب و سنت مورد بررسی قرار دهد.


وی در ادامه به بیان 3 شرط اصلی در تحقق بدعت پرداخت.


بدعت‌گذار می‌خواهد در دین خدا تصرّف کند
آیت‌الله سبحانی «قصد تصرف در شریعت الهی» را به عنوان اولین شرط از شروط اصلی در تحقق بدعت معرفی کرد و افزود: انسان بدعت‌گذار کسی است که می‌خواهد در شریعت الهی دخل و تصرف کند و کارش را که هیچ پشتوانه‌ای در دین ندارد، به خدا نسبت بدهد.


بنیان‌گذار تفسیر موضوعی قرآن ضمن معرفی ساختمان‌های بلند و ورزش‌های جدید به عنوان مصادیق نوآوری، تصریح کرد: چنین کارهایی بدعت نیست، زیرا به شریعت نسبت داده نشده است و در عین حال حلال و یا حرام بودن آن موضوع جداگانه‌ای است.


وی عنوان کرد: اگر چیزی بدعت نبود دلیل بر این نیست که حرام است و حلال و حرام بودن آن را باید از راه دیگری بدست آورد.


ساخت انواع سلاح و موشک بدعت نیست
آیت‌الله سبحانی در توضیح شرط دوم اطلاق بدعت بر امور جدید، گفت: تصرّف در شریعت خدا زمانی صورت می‌پذیرد که در اسلام بر آن کار جدید، دلیل بالخصوص و بالعموم وجود نداشته باشد.


وی با اشاره به آیه «و اعدّوا لهم ما استطعتم من قوة و من رباط الخیل...» (انفال/ 60) تأکید کرد: ساخت انواع سلاح و موشک بدعت نیست، چرا که این مسئله در آیه قرآن به صورت عموم وارد شده است و به صورت کلی اجازه داده شده است که دولت اسلامی بنیه دفاعی خود را مطابق شرایط روز تقویت کند.


این مرجع تقلید شیعه در ادامه با مطرح کردن تعریف بدعت از برخی علمای بزرگ شیعه و اهل سنت، به تبیین سومین شرط تحقق اصطلاحی بدعت پرداخت و در این رابطه اظهار داشت: تصرف در دین زمانی بدعت می‌شود که فرد آن را در میان مردم از طریق گفتار و نوشتار ترویج کند و این قیدی بود که امام خمینی(ره) در کلاس‌های درس خود آن را برای تحقق بدعت لازم می‌شمردند.


ریشه‌های اصلی بروز بدعت چیست؟
وی در بخش دیگری از سخنان خود تقدس‌مآبی، تعصب‌های ناروا و اعمال سلیقه‌های شخصی را به عنوان ریشه‌های اصلی بروز بدعت برشمرد و در این رابطه توضیح داد: بدعت گاهی در اصل دین است، هم‌چون کاری که باب و بهاء انجام دادند و گاهی جزئی و نسبی است که در متن دین پدید می‌آید.


آیت‌الله سبحانی با اشاره به آیه «یا ایها الذین آمنوا لا تقدّموا بین یدی الله و رسوله واتّقوا الله انّ الله سمیع علیم» (حجرات/ 1) تأکید کرد: گاهی برخی از افراد گمان می‌کنند برخی از اعمالشان که در آن از خدا و رسول پیشی گرفته‌اند، کارهای مقدّسی است، در حالی که این‌گونه نیست و پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) این افراد را گنهکار خوانده است.


وی در دفاع از عقیده شیعه در مورد سجده بر تربت، آن را عمل به دستور پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) که فرمودند «جعلت لی الارض مسجداً و طهورا» (صحیح بخاری) دانست و افزود: باید میان سجده بر چیزی و سجده برای کسی تفاوت قائل شد؛ مهر مسجود علیه و خداوند مسجود له است.


این مرجع تقلید شیعه هم‌چنین با بیان روایت «صلوا ایّها الناس فی بیوتکم فإنّ افضل الصلاة المرء فی بیته الا الصلاة المکتوبه» (سنن النسائی: ج 3، ص 161) از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) یادآور شد: خدا می‌خواهد نمازهای مستحبی در خانه خوانده شود تا علاوه بر برکت آن، اهل خانه و کودکان نیز با نماز آشناتر شوند.


وی هم‌چنین با بیان این‌که حبّ النبی از وظایف مسلمانان است، عمل کردن به شریعت را یکی از مظاهر آن معرفی کرد و در مورد نشانه دیگر آن بیان داشت: اگر مسلمانان در روز میلاد نبی مکرم اسلام(ص) یا در هر روز دیگری دور هم جمع شوند و آیاتی که در شأن و اشعاری که در تکریم ایشان است را بخوانند، در واقع به آیه قرآن که فرمود «و رفعنا لک ذکرک» تجسّم بخشیده‌اند.


كد خبر: 14500  |  تاریخ درج خبر: 95/05/06  |  کد خبرنگار:
 
نام:
اطلاعات تماس: (تلفن همراه يا ايميل)
متن:
 
كد امنيتي:       
دفتر فناوری اطـلاعات مرکز مدیریت حـوزه علمیه خراســان
تلفن تماس: ۳۲۰۰۸۱۱۸ ۰۵۱ - فکس: ۳۲۲۵۷۸۴۹ ۰۵۱
بالا