امروز: چهارشنبه ۶ بهمن ۱۳۹۵
RSS   جستجو
بستن در حال بارگذاری...
امام عسكرى عليه السلام: «ما تَرَكَ الحَقَّ عَزيزٌ إلاّ ذَلَّ ، و لا أخَذَ بِهِ ذَليلٌ إلاّ عَزَّ»    «هيچ عزّتمندى، حقّ را فرو نگذاشت مگر اين كه به ذلّت افتاد، و هيچ ذليل و ناتوانى، حق را نگرفت مگر اين كه عزيز و نيرومند شد»    بحار الأنوار : ۷۸ / ۳۷۴ /۲۴
بررسی دیدگاه اسلام درباره زن و مرد؛

آیت الله العظمی سبحانی: زن مقام عظیمی دارد و گل گلستان بشریت است


نبايد خيال شود كه زن خريداري مي‌شود، بلكه زن مقام عظيمي دارد و گل گلستان بشريت است و بايد مالي به ملك او درآيد تا دلگرمي براي او باشد و نياز احتمالي آينده او را برطرف كند.

روابط عمومي حوزه علميه خراسان/ حضرت آيت الله العظمي سبحاني در ادامه سلسله جلسات كلام اسلامي كه از 17 مرداد 1394 در مدرسه علميه عالي نواب آغاز شده درباره تفاوت هاي زن و مرد و ديدگاه اسلام به شبهه هايي كه درباره آن مطرح شده، پاسخ دادند.

برتري زن بر مرد
يكي از مشكلاتي كه مستشرقين و مسلمانان متجدد مطرح مي‌كنند اين است كه قرآن هميشه جنس ذكر را بر جنس انثي برتري بخشيده است و اين چه نوع عدالتي است؟ از طرفي نيز جمعيت‌هايي در جهان و ايران به نام فمنيست راه افتاده اند كه مي‌گويند جنس مونث مظلوم واقع شدن است.

شاهد اول براي پاسخ به اين اشكال اين است كه خداوند وقتي مي‌خواهد مشركان را رد كند و مي‌گويد اين تقسيم ناروايي است كه مي‌گويند پسرها از آنِ ما و دخترها براي خدا و ملائكه دختر هستنند. بنابراين، خداوند هم اعتراض مي‌كند و مي فرمايد: « أَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الْأُنثَى* تِلْكَ إِذًا قِسْمَةٌ ضِيزَى(نجم /21 و22)» يعني آيا [به خيالتان‏] براى شما پسر است و براى او دختر؟ در اين صورت، اين تقسيمِ نادرستى است.

خداوند در اينجا در مقام جدل است و برخي ها جدل را با برهان اشتباه گرفته‌اند و مي فرمايد: اگر عقيده شما اينچنين است كه ذكر برتر و انثي پست‌تر است، چرا برتر را براي خود برداشته و پست‌تر را براي خدا گذاشته‌ايد؟

به طور كلي درمورد زن مي‌توان در سه مرحله بحث كرد تا اشكالات امروز رفع و مشخص شود كه قرآن از افكار جاهلي دور است. اين سه مرحله مشخص مي‌كند كه تفضيلي در كار نيست، بلكه گاهي مساوات و گاهي عدالت است.

عقيده عرب جاهلي اين بود كه وقتي خبر دختردار شدن به او داده مي‌شد چهره‌اش سياه شده و خشمگين مي‌شد اما خشم خود را فرو مي‌برد و سرش را پايين مي‌انداخت و فكر مي‌كرد كه دختر را با اين عيبي كه هست حفظ كند يا او را زنده به گور كند؟

برخلاف تورات كه مي‌گويد كه خدا آدم را آفريد و حوا را از دنده چپ آدم آفريد و اصالت را براي آدم قائل مي‌شود، اولا از نظر قرآن، زن و مرد در آفرينش يكسان هستند زيرا مي فرمايد: « يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ »( اى مردم، ما شما را از مرد و زنى آفريديم، و شما را ملّت ملّت و قبيله قبيله گردانيديم)، يعني آفرينش شما به زن و مرد مي‌رسد و اين دو كنار هم اساس جامعه بشري را تشكيل مي‌دهند.

همچنين اين كتاب الهي مي‌فرمايد: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُواْ رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ»( اى مردم، از پروردگارتان كه شما را از «نفس واحدى» آفريد) و به همين جهت با توجه به اينكه در اينجا «من» بياني است نه «تبعيضيه»، مي توان گفت كه نفس واحد يعني جنس واحد و يك حقيقت و از آن نفس و همان جنس زوجش را آفريده است.

دومين شاهد اين است كه قرآن در آيه 70 سوره اسرا به واژه بني آدم اشاره شده كه شامل ذكر و انثي مي‌شود و مي فرمايد: وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ؛ يعني و به راستى ما فرزندان آدم را گرامى داشتيم و آنان را در خشكى و دريا [بر مركبها] برنشانديم...»؛

سومين علت را مي توان در بخشي از آيه 97 سوره نحل ديد كه مي فرمايد: «مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ» (هر كس- از مرد يا زن- كار شايسته كند و مؤمن باشد) يعني در اينجا نيز ذكر و انثي كنار هم بيان شده است.

چهارمين شاهد نيز بر اساس قسمتي از آيه 32 سوره مائده كه مي فرمايد:« مَن قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا» (هر كسي كسى را- جز به قصاص قتل، يا [به كيفر] فسادى در زمين- بكشد، چنان است كه گويى همه مردم را كشته باشد) كه در اينجا گفته نمي‌شود من قتل رجل، يعني اگر كسي انساني را بكشد كه شامل هر دو يعني مرد و زن مي‌شود.

پنجمين علت نيز در آيه 45 سوره مائده بيان مي شود كه مي فرمايد: «وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَا أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالأَنفَ بِالأَنفِ وَالأُذُنَ بِالأُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّ» كه در اينجا نيز تفاوتي بين نفس مرد و زن گذاشته نمي‌شود.

تفاوت ديه زن و مرد

حتي در روايات ما آمده است كه اگر در جنگ زني مسلمان به يك كافر امان دهد، امان او معتبر است اما شبهه اي مطرح مي‌شود كه اگر آفرينش اين دو از نظر اسلام و قرآن يكسان است چرا ديه زن نصف ديه مرد است؟ جواب مي‌دهيم كه اين ربطي به آفرينش ندارد، هر دو در پيشگاه خداوند يكسان هستند اما اگر قيمتشان تفاوت دارد، براي اين است كه ديه قيمت خون نيست، بلكه جبران ضرر اقتصادي است كه بر خانواده وارد مي‌شود، به اين صورت كه اگر مردي كشته شود ضرر اقتصادي زياد است چون نان‌آور خانواده مي باشد ولي اگر زن كشته شود، ضرر اقتصادي آن كم است كه البته اين در نظام اسلامي است كه زن در داخل خانه مربي است و اگر اشكالي مي‌شود با نگاه به نظام غربي مي باشد.

تساوي حقوق زن و مرد

مطلب دوم در مورد حقوق زن اين است كه در آيات قرآن به اين حقوق يكسان نگاه شده است و مي فرمايد: «لِّلرِّجَالِ نَصيِبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالأَقْرَبُونَ وَلِلنِّسَاء نَصِيبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالأَقْرَبُونَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ نَصِيبًا مَّفْرُوضًا»(براى مردان، از آنچه پدر و مادر و خويشاوندان [آنان‏] بر جاى گذاشته‏اند سهمى است و براى زنان [نيز] از آنچه پدر و مادر و خويشاوندان [آنان‏] بر جاى گذاشته‏اند سهمى [خواهد بود]- خواه آن [مال‏] كم باشد يا زياد- نصيب هر كس مفروض شده است).

با اين نگاه، مرد از نزديكان ارث مي‌برد و زن هم از نزديكان خود ارث مي‌برد يعني زن و مرد در كنار هم هستند بر خلاف دوران جاهليت كه زن ارث نمي‌برد و حتي دختر جزء اموال محسوب شده و برادرها حق فروش آن‌ها را داشتند و الان نيز بين برخي اقوام عرب همينگونه است.

سهم الارث كمتر زن از مرد

سوال مطرح مي‌شود كه هميشه زن كمتر از مرد ارث مي‌برد پس چطور حقوقشان يكسان است؟ بايد اينگونه پاسخ داد كه اينگونه نيست بلكه گاهي مساوي ارث برده ، گاهي كمتر و گاهي زن بيشتر ارث مي‌برد. اما در مورد سهم كمتر كه همه مي‌دانيم سهم دختر نصف سهم پسر از پدر است و در آنجا كه مساوي مي باشد، اگر مردي بميرد و پدر و مادر داشته باشد هر دو يكسان يعني يك‌ششم ارث مي‌برند و گاهي عكس است و آن در جايي است كه زني بميرد و يك دختر دارد و يك شوهر، شوهر يك‌چهارم مي‌برد و دختر نصف، پس آنچنان نيست كه هميشه دختر كمتر ارث ببرد.

جامع ترين عبارت قرآن براي حقوق زن

همچنين، جامع‌ترين عبارت قرآن براي حقوق زن اين است كه مي فرمايد: « لِّلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِّمَّا اكْتَسَبُواْ وَلِلنِّسَاء نَصِيبٌ مِّمَّا اكْتَسَبْنَ وَاسْأَلُواْ اللّهَ مِن فَضْلِهِ» («براى مردان از آنچه [به اختيار] كسب كرده ‏اند بهره ‏اى است، و براى زنان [نيز] از آنچه [به اختيار] كسب كرده‏ اند بهره ‏اى است و از فضل خدا درخواست كنيد.) يعني مرد فعاليت كرده و حقوق دارد و زن نيز اگر كار كند، حقوقش مربوط به خودش است و در آخر نيز مي‌فرمايد: شوهر نبايد نسبت به درآمد زن طمع داشته باشد.

اين در حالي است كه تا چند سال قبل در فرانسه كه مركز آزادي است، زن مگر با اجازه شوهر حق تصرف در ملك خود نداشت ولي اسلام چهارده قرن قبل منادي آزادي اقتصادي براي هر دو بود.

علاوه بر اين، مسئله مهريه است كه الان در غرب مورد تمسخر واقع مي‌شود اما اسلام براي زن مقامي قائل است كه هنگامي كه به عقد كسي درمي‌آيد، مالي را به ملك او درمي‌آورد كه موجب دلگرمي اش باشد و مشكلاتي كه ممكن است در آينده براي او پيش آيد، دستمايه‌اي داشته باشد.

بنابراين، نبايد خيال شود كه زن خريداري مي‌شود، بلكه زن مقام عظيمي دارد و گل گلستان بشريت است و بايد مالي به ملك او درآيد تا دلگرمي براي او باشد و نياز احتمالي آينده او را برطرف كند.
 


كد خبر: 12390  |  تاریخ درج خبر: 94/05/25  |  کد خبرنگار:
 
نام:
اطلاعات تماس: (تلفن همراه يا ايميل)
متن:
 
كد امنيتي:       
دفتر فناوری اطـلاعات مرکز مدیریت حـوزه علمیه خراســان
تلفن تماس: ۳۲۰۰۸۱۱۸ ۰۵۱ - فکس: ۳۲۲۵۷۸۴۹ ۰۵۱
بالا